การพัฒนาการจัดการความรู้ขั้นพื้นฐานทางวัฒนธรรมของม้ง ในจังหวัดเพชรบูรณ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความรู้ขั้นพื้นฐานทางทรัพยากรทางวัฒนธรรมของม้ง 2) ศึกษากระบวนการจัดการความรู้และจัดระบบฐานข้อมูล และ 3) กำหนดแนวทางการพัฒนาการจัดการความรู้ดังกล่าวอย่างยั่งยืน การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเน้นการวิจัยเชิงเอกสารและการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ทำการเก็บข้อมูลเชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ รวม 30 รูป/คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบความรู้ขั้นพื้นฐานทางวัฒนธรรมของม้งประกอบด้วย 5 ด้านหลัก ซึ่งได้แก่ ภาษาและวรรณกรรม, ความเชื่อและศาสนา, ประเพณีและพิธีกรรม, ศิลปหัตถกรรมและการแต่งกาย, และอาหารและการดำรงชีวิต องค์ความรู้เหล่านี้ล้วนเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตที่อิงอาศัยธรรมชาติ และสะท้อนถึง ความยั่งยืนทางนิเวศวิทยาวัฒนธรรม ความสำเร็จของการจัดการความรู้จึงต้องอาศัยการสร้าง จิตสำนึกที่ดีในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม (เช่น ป่าต้นน้ำ และวิถีชีวิตเกษตรกรรม) ซึ่งเป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพเหนือกว่าการใช้กฎหมายบังคับ แนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน การจัดทำเวทีประชาคม/ประชาพิจารณ์ การสร้างฐานข้อมูล การเผยแพร่ การอนุรักษ์และสืบทอด และการประเมินผล เพื่อให้ชุมชนม้งสามารถธำรงรักษาอัตลักษณ์และมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้ ทุนทางวัฒนธรรมม้งทำหน้าที่เป็น กลไกการเรียนรู้เชิงนิเวศ ที่จำเป็นต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การจัดการความรู้ต้องเน้นแนวทาง การจัดการความรู้แบบมีส่วนร่วมในการสร้างจิตสำนึกร่วมในการเป็นเจ้าของทรัพยากร ผ่านกระบวนการประชาคม ซึ่งจะนำไปสู่ความยั่งยืนครบทั้งสามมิติ คือ อัตลักษณ์ นิเวศวัฒนธรรม และคุณภาพชีวิตทางสังคม โดยมีฐานข้อมูลและการเผยแพร่เป็นเครื่องมือหลักในการสืบทอดมรดกสู่คนรุ่นหลัง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารศิลปการจัดการ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศิลปการจัดการ
เอกสารอ้างอิง
Creative Economy Agency. (2024). Five-year action plan (2023-2027). https://www.cea.or.th/storage/app/media/ITA2567/o8_ActionPlan_2567.pdf
Fine Arts Department. (2019). Strategic plan for promoting a wisdom-based and learning society. Ministry of Culture.
Kaewsombat, W. et al. (2019). Systematic knowledge management approaches for highland ethnic groups. Sukhothai Thammathirat Open University.
Meechai, P. et al. (2022). Cultural heritage database management for youth in the digital era. Chiang Mai University.
Ministry of Culture. (2013). Creative economy development policy. Four Pace.
Munmee, T. (2014). Planning and coordination Buddhist: Sangahavatthu 4 the planning and coordination to success. Journal of MCU Social Science Review, 3(1), 71–79.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (2022). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University.
Office of the National Culture Commission, Ministry of Culture. (2022). National Master Plan for the Promotion of Virtue (2022-2027). Ministry of Culture.
Phra Maha Manit Siddhimethi. (2021). The conservation and transmission of Hmong ethnic culture[Master’s thesis, Mahachulalongkornrajavidyalaya University].
Phra Maha Methi Panyawuttho. (2024). Development of basic cultural knowledge management of the Hmong in Phetchabun Province[Doctoral Dissertation, Mahachulalongkornrajavidyalaya University].
Ployduangrat, K. (2023). Local wisdom knowledge management for sustainable development. Udon Thani Rajabhat University Journal of Humanities and Social Sciences, 12(2), 1-15.
Somakasetrin, J. (2008). Local wisdom management in Si Sa Ket province for competitive advantage. National research council of Thailand.
Sugiarto, B. (2025). Cultural ecology and sustainable development of ethnic minorities. World Journal of Advanced Research and Reviews, 13(2), 1-10.
Tangcharoen, W. (2019). Cultural resource management: concepts and applications in Thailand. Thammasat University.
United Nations. (2023). The 2030 agenda for sustainable development. United Nations Office in Thailand.
Wasi, P. (2020). Local wisdom and sustainable economic and social development (2nd ed.). Thai Health Promotion Foundation.
