การศึกษาความต้องการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในภาคเกษตรกรรม: กรณีศึกษาจังหวัดสระแก้ว

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการบริหารจัดการพลังงานแสงอาทิตย์ในภาคเกษตรกรรมของจังหวัดสระแก้ว 2) ศึกษาความต้องการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ของเกษตรกร และ 3) เสนอแนวทางการบริหารจัดการพลังงานแสงอาทิตย์ให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืน เป็นวิจัยแบบผสมระยะที่ 1 การวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มตัวอย่าง คือ ภาครัฐหรือรัฐวิสาหกิจ เอกชน นักวิชาการด้านพลังงาน ผู้ประกอบการ และเกษตรกร ตำบลทุ่งมหาเจริญ จังหวัดสระแก้ว จำนวน 75 คน ใช้แบบสอบถามเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ระยะที่ 2 วิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนจังหวัดสระแก้ว จำนวน 385 คน คัดเลือกโดยการเลือกเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ลการวิจัยพบว่า 1) เกษตรกรประสบปัญหาในด้านต้นทุนการติดตั้ง การเข้าถึงสินเชื่อและสนับสนุนจากรัฐที่ไม่ทั่วถึง ขาดความรู้และทักษะ กระบวนการขออนุญาตที่ซับซ้อน และการไม่มีโครงสร้างบริหารจัดการพลังงานในระดับชุมชนอย่างเป็นระบบ 2) เกษตรกรมีความต้องการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในระดับสูง โดยเฉพาะการใช้เพื่อการเกษตร แต่มีข้อจำกัดด้านต้นทุนและการเข้าถึงเทคโนโลยี 3) มาตรการของรัฐที่เกษตรกรเห็นว่ามีประสิทธิภาพสูง ได้แก่ การจำหน่ายอุปกรณ์ในราคาถูก การให้ทุนแบบไม่ต้องจ่ายคืน และการลดหย่อนภาษี ขณะที่มาตรการอบรมและการประเมินผลยังได้รับความสำคัญรองลงมา โดยควรส่งเสริมผ่านการกระจายอำนาจ สนับสนุนระดับชุมชน และการสร้างความร่วมมือทุกภาคส่วน