ดนตรีประกอบการแสดงหนังตะลุง คณะศิษย์สร้อยแสง ตำบลบางปิด อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด

Main Article Content

ธนพล ปิ่นแก้ว
ศรัณย์ นักรบ

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสาระสำคัญของการแสดงหนังตะลุง คณะศิษย์สร้อยแสง ตำบลบางปิด อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด และ 2) เพื่อบันทึกและวิเคราะห์ดนตรีประกอบการแสดงหนังตะลุง คณะศิษย์สร้อยแสง ตำบลบางปิด อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด ผลการวิจัยภายใต้วัตถุประสงค์ตามลำดับ พบว่า 1) คณะศิษย์สร้อยแสงได้ก่อตั้งขึ้นโดยนายคำนึง สร้อยแสง ซึ่งได้รับการสืบทอดมาจากนายเปลื้อง สร้อยแสง โดยยังคงประกอบพิธีกรรมสำคัญและจัดองค์ประกอบของการแสดงครบถ้วน 2) การบรรเลงดนตรีประกอบด้วยเครื่องดนตรี กลองกรุ๊ก โทนทับ และฉิ่ง ได้บันทึกเป็นโน้ตดนตรีสากลรวมทั้งสิ้น 4 เพลงในรูปแบบสังคีตลักษณ์สองตอน การขับร้องเป็นการด้นสดมีลักษณะคำร้องทั้งคำพยางค์และคำเอื้อน กลุ่มเสียงปรากฏ 4, 5 ,6 เสียงแตกต่างกันไปตามแต่ละเพลง ระดับเสียงต่ำสุดคือ E4 และสูงสุดคือ E5 พบการดำเนินทำนองใน 3 ลักษณะคือ ทิศทางคงที่ ทิศทางขึ้น และทิศทางลง บทเพลงทั้งหมดอยู่ในอัตราจังหวะ 2/4 มีอัตราความเร็ว 100-104 จังหวะเคาะต่อหนึ่งนาที และมีกระสวนจังหวะแตกต่างกัน 5 ลักษณะ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปิ่นแก้ว ธ., & นักรบ ศ. (2026). ดนตรีประกอบการแสดงหนังตะลุง คณะศิษย์สร้อยแสง ตำบลบางปิด อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 18(1), 273–291. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/281293
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

งามพิศ สัตย์สงวน. (2529). มานุษยวิทยาแนวใหม่. วารสารสังคมศาสตร์, 23(2), 87-101.

ฉลองชัย ธีวสุทรสกุล. (2550). การแสดงพื้นบ้าน หนังตะลุงจังหวัดตราด: เอกสารประกอบโครงการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตจันทบุรี.

ไชยวุธ โกศล. (2559). การศึกษาเปรียบเทียบดนตรีประกอบการแสดงหนังตะลุงแบบดั้งเดิมและแบบสมัยใหม่. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา ครั้งที่ 6 “การศึกษาและวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น” วันที่ 15-16 สิงหาคม 2559 ณ อาคารศูนย์ภาษาและคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา. (หน้า 331-339). สงขลา : มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.

ดไนยา ก้อนแก้ว. (2549). การวิจัยและพัฒนาการของวงดนตรีพื้นบ้าน: กรณีศึกษาวงแกนอีสาน. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

บัญชา อาษากิจ. (2550). ดนตรีประกอบการแสดงหนังตะลุง: คณะสุชาติ ทรัพย์สิน ตำบลในเมือง อำเภอเมืองจังหวัดนครศรีธรรมราช. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาดนตรีชาติพันธุ์วิทยา ภาควิชาศิลปะนิเทศ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

รณชัย รัตนเศรษฐ. (2559). วัฒนธรรมดนตรีกับวิถีชีวิตในท้องถิ่นภาคตะวันออก: จังหวัดตราดและจังหวัดจันทบุรี. ชลบุรี : มหาวิทยาลัยบูรพา.

ศรัณย์ นักรบ. (2557). ดนตรีชาติพันธุ์วิทยา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.