นาฏศิลป์พื้นเมืองสร้างสรรค์ ชุดฟ้อนวิจิตราภูษาไทเลย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการผลิตผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติของบ้านกกบก และสร้างสรรค์ผลงานนาฏศิลป์พื้นเมือง ชุด ฟ้อนวิจิตราภูษาไทเลย จากฐานภูมิปัญญาการผลิตผ้าทอพื้นบ้านของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรเข็นฝ้ายพันธุ์พื้นเมืองจังหวัดเลย กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย ได้แก่ สมาชิกกลุ่มทอผ้าบ้านกกบก ผู้นำชุมชน และผู้สูงอายุ บ้านกกบก อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย จำนวน 15 คน ครูผู้สอนนาฏศิลป์ จำนวน 5 คน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการถ่ายทอด ได้แก่ นักศึกษาสาขานาฏศิลป์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย จำนวน 8 คน โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ มีการศึกษาภาคสนาม ศึกษาเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า นาฏศิลป์พื้นเมืองสร้างสรรค์ ชุด ฟ้อนวิจิตราภูษาไทเลย เป็นการนำเสนอองค์ความรู้ ภูมิปัญญา ขั้นตอนการผลิตผ้าทอย้อมสีธรรมชาติ สื่อสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตที่เรียบง่าย เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาการผลิตผ้าทอย้อมสีธรรมชาติสู่การเป็น อัตลักษณ์จังหวัดเลย การแสดงแบ่งออกเป็น 3 ช่วงได้แก่ ช่วงที่ 1 ขั้นตอนการทำเส้นฝ้ายและย้อมสีธรรมชาติ  ช่วงที่ 2 ขั้นตอนกระบวนการทอผ้า และช่วงที่ 3 ม่วนซื่น สนุกสนาน สร้างสรรค์ดนตรีประกอบให้ช่วงแรกบรรเลงในลักษณะเนิบช้า แสดงขั้นตอนการผลิตเส้นใยฝ้าย ย้อมสีธรรมชาติ ช่วงที่สองเร่ง จังหวะให้กระชับขึ้น แสดงขั้นตอนกระบวนการทอผ้าจากเส้นฝ้ายหลากสีสัน ดนตรีช่วงสุดท้ายใช้จังหวะรวดเร็ว กระชับ เร้าใจ เพื่อความสนุกสนาน เครื่องแต่งกายออกแบบให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมท้องถิ่นจังหวัดเลย ผลการถ่ายทอดและนำเสนอนาฏศิลป์พื้นเมือง พบว่า แนวคิดของการแสดงสื่อให้เห็นถึงภูมิปัญญาในการทอผ้าของคนในท้องถิ่น กระบวนท่ารำเสนอถึงกระบวนการผลิตผ้าทอได้ชัดเจน ดนตรีประกอบ และการแต่งกาย มีความเหมาะสม ชุดการแสดงที่สร้างสรรค์ขึ้น มีความงดงาม เพลิดเพลิน สามารถนำเสนอเรื่องราวที่สื่อถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี