เมืองเก่าสงขลา: ผลงานศิลปกรรมสร้างสรรค์จากฐานทุนพหุวัฒนธรรม เพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแผนที่ทางวัฒนธรรมและแผนความร่วมมือในพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา 2) นำข้อมูลในแผนที่ทางวัฒนธรรมมาพัฒนาต่อยอดเป็นผลงานผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม (Cultural Product) การพัฒนาการบริการทางวัฒนธรรม (Cultural Service) และการพัฒนาพื้นที่วัฒนธรรม (Cultural Space) ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม 3) พัฒนาผู้ประกอบการ วิสาหกิจชุมชน และสร้างมูลค่า คุณค่าจากทุนทางวัฒนธรรมในเขตพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา 4) สร้างฐานองค์ความรู้ด้านศิลปะและวัฒนธรรม ตลอดจนส่งเสริมการจัดการองค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา โดยกลุ่มเป้าหมายของงานวิจัยได้แก่ กลุ่มผู้นำชุมชนและกลุ่มผู้ประกอบการย่านเมืองเก่าสงขลา จำนวน 40 คน กลุ่มนักท่องเที่ยวย่านเมืองเก่าสงขลา จำนวน 100 คน และกลุ่มตัวอย่างในการเก็บข้อมูลเกี่ยวกับการประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม (SROI) จำนวน 644 คน เครื่องมือวิจัยที่ใช้ ได้แก่ 1) แบบสำรวจข้อมูลอัตลักษณ์วัฒนธรรม ความต้องการของชุมชนแบบสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลักและผู้ประกอบการในย่านเมืองเก่าสงขลา 2) แบบสอบถามนักท่องเที่ยวย่านเมืองเก่า 3) แบบประเมินผลงานสำหรับผู้เชี่ยวชาญ และ 4) แบบประเมินผลด้านเศรษฐกิจชุมชน สังคม และสิ่งแวดล้อม รวมถึงความพึงพอใจของภาคีความร่วมมือต่อผลงานสร้างสรรค์
ผลการวิจัยพบว่า 1. การพัฒนาแผนที่ทางวัฒนธรรมและแผนความร่วมมือในพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา ได้ดำเนินการสำรวจและจัดหมวดหมู่วัฒนธรรมในพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา ร่วมกับเครือข่ายความร่วมมือในชุมชน และได้ทำการปักหมุดลงแผนที่วัฒนธรรม รวม134 จุด 2. การนำข้อมูลในแผนที่ทางวัฒนธรรมมาพัฒนาต่อยอดเป็นผลงานผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม (Cultural Product) การพัฒนาการบริการทางวัฒนธรรม (Cultural Service) และการพัฒนาพื้นที่วัฒนธรรม (Cultural Space) ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม โดยดำเนินการผ่านกิจกรรมย่อย 12 กิจกรรม ร่วมกับชุมชนในการดำเนินการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมในพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา 3. ได้มีการร่วมมือกับผู้ประกอบการในชุมชนในการพัฒนาผู้ประกอบการ วิสาหกิจชุมชน และสร้างมูลค่า คุณค่าจากทุนทางวัฒนธรรมในเขตพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา โดยการผลิตผลิตภัณฑ์ต้นแบบ และทำการทดลองตลาด 4. การสร้างฐานองค์ความรู้ด้านศิลปะและวัฒนธรรม ตลอดจนส่งเสริมการจัดการองค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ย่านเมืองเก่าสงขลา ได้มีการจัดทำเว็บไซต์ “สงขลาเข้าท่า.com” ซึ่งประกอบไปด้วย ข้อมูลแผนที่ทางวัฒนธรรม ข้อมูลผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม ผู้ประกอบการ และร้านค้า สื่อวีดิทัศน์ แหล่งข้อมูลทางวัฒนธรรม ข่าวสารและกิจกรรมที่เกิดขึ้นในย่านเมืองเก่าสงขลา และได้นำข้อมูลที่ได้จากแผนที่ทางวัฒนธรรมมาเป็นฐานมาเป็นความคิดรวบยอดในการออกแบบผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม ได้ผลผลิตทั้งหมดจำนวน 59 ชิ้นงาน และบริการทางวัฒนธรรม ซึ่งผู้ประกอบการในพื้นที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการยกระดับเศรษฐกิจชุมชนได้เป็นอย่างดี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ถือเป็นความคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กิตติกรณ์ บำรุงบุญ, และปิยลักษณ์ โพธิวรรณ์. (2564). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกที่สะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่นจังหวัดมหาสารคามเพื่อยกระดับมูลค่าทางเศรษฐกิจ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 40(2), 7-24.
จุฑามาศ คงสวัสดิ์. (2550). การศึกษาแนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจังหวัดนครปฐม. นครปฐม : ภาควิชาพื้นฐานการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ฉัตรชัย อินทสังข์, จันทร์เพ็ญ ธงไชย, ปุริม หนุนนัด, และเยาวพา ความหมั่น. (2564). การออกแบบตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ข้าว: กรณีศึกษา วิสาหกิจชุมชนกลุ่มข้าวฮางงอกโพธิ์กลาง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารศิลปศาสตร์และวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 8(2), 63-75.
พอหทัย ซุ่นสั้น. (2564). การออกแบบลายผ้ามัดย้อมและพัฒนาแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกเพื่อสร้างอัตลักษณ์กลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวตำบลภูเขาทอง อำเภอสุคิริน จังหวัดนราธิวาส. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(5), 284-301.
รัชนีวรรณ บุญอนนท์. (2560). การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากมรดกทางวัฒนธรรมตำบลไตรตรึงษ์ เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวของจังหวัดกำแพงเพชร. วารสารการวิจัยกาสะลองคำ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 11(3), 267-278.
ศศิธร โตวินัส. (2554). การศึกษาเพื่อจัดทำแผนที่มรดกทางสถาปัตยกรรมชุมชนรักษาคลองบางพระ จังหวัดตราด. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์. (2563). CEA เปิดประกวดแบบศูนย์ใหม่ “TCDC สงขลา” พาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ยึดที่มั่นครบ 4 ภาค. ค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2564, จาก https://www.cea.or.th/th/news-updates/cea-tcdc-songkhla
อิริยา ผ่องพิทยา, ศุภรดา คณารักสมบัติ, และกัณฑิมา อิ่มใจ. (2558). การออกแบบสื่ออินโฟกราฟิกแอนิเมชัน เรื่องภาวะโลกร้อน. ค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2564, จาก https://research.bkkthon.ac.th/abstac/ab_27102559104125.pdf
Blain, C., Levy, S. E., & Ritchie, J. B. (2005). Destination branding: Insights and practices from destination management organizations. Journal of Travel Research, 43(4), 328-338.
Yun, H. R., Kim, D. W., & Ishii, T. (2013). A study of digital media art utilizing the contents of the architecture cultural property. International Journal of Asia Digital Art and Design, 17(2), 77-84.
