พัฒนาการและรูปแบบเมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์ในภาคอีสาน

Main Article Content

รศ.ดร. นิยม วงศ์พงษ์คำ
กิตติสันต์ ศรีรักษา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง พัฒนาการและรูปแบบเมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์ในภาคอีสาน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ คณะผู้วิจัยได้ทำการทบทวนข้อมูลภาคสนาม ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ จากนั้นนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์เพื่อจำแนก และจัดกลุ่ม ก่อนสังเคราะห์โดยใช้แนวคิด และทฤษฎีมาอภิปรายร่วมกับงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ในสาขาที่เกี่ยวข้อง


ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบเมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์ในภาคอีสานมีพัฒนาการมาอย่างต่อเนื่องในด้านเทคนิคการสร้าง แต่ยังคงองค์ประกอบของรูปแบบเมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์ไว้ตามขนบธรรมเนียมเดิม รูปแบบเมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์โดยรวมแล้วมี 3 รูปแบบใหญ่ ๆ  คือ 1) เมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์เทินบุษบกทรงมณฑป หรือหอแก้ว 2) เมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์เทินบุษบกทรงมงกุฎโดยตั้งเสาทำหลังคาทรงเจดีย์ หรือมงกุฎบนตัวนกหัสดีลิงค์ และ 3) เมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์เทินบุษบกมีหลังคาทรงมงกุฎคลุมโดยตั้งเสาบนพื้นดิน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วงศ์พงษ์คำ น., & ศรีรักษา ก. (2022). พัฒนาการและรูปแบบเมรุลอยรูปนกหัสดีลิงค์ในภาคอีสาน. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 14(2), 214–238. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/250317
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

รศ.ดร. นิยม วงศ์พงษ์คำ, คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

อาจารย์ประจำคณะศิลปกรรมศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น

เอกสารอ้างอิง

กรวิช เป่าฮวง. [ม.ป.ป.]. เปิดตำนานนกหัสดีลิงค์ ที่คนขอนแก่นไม่คุ้นชิน แต่จะมีพิธีนี้ในงานพระราชทานเพลิงศพ หลวงพ่อโคกสี. ค้นเมื่อ 15 กุมภาพัน 2561, จาก https://www.khonkaenlink.info/home/news/ 5641.html

งานประชาสัมพันธ์ เทศบาลเมืองวารินชำราบ. (2558). พิธีพระราชทานเพลิงศพพระเทพกิตติมุนี อดีตเจ้าอาวาสวัดมหาวนาราม พระอารามหลวง. ค้นเมื่อ 11 ตุลาคม 2561, จาก http://warincity.go.th/index.php? option=com_content&view=article&id=2269:2015-0521-10-36-11&catid=116:2013-06-24-08-34-49&Itemid=414

ชมรมคนฮักผาสาทส่งสการดอทคอม. [ม.ป.ป.]. ค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2562, จาก https://web.facebook.com/ groups/268603303165017

เติม วิภาคย์พจนกิจ. (2542). ประวัติศาสตร์อีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.

บำเพ็ญ ณ อุบล. (2545). เรื่องเล่า...เมืองอุบล. สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. อุบลราชธานี : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.

ประทับใจ สิกขา. (2556). นกหัสดีลิงค์. อุบลราชธานี : มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.

ภูเดช แสนสา. (2556). โลกหน้าล้านนา พัฒนาการการสร้างปราสาทศพต่างสัตว์หิมพานต์และการก่อกู่. เชียงใหม่ : สถาบันภาษาศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่.

วิราณี แว่นทอง. (2551). การรำในพิธีทำศพแบบนกหัสดีลิงค์ในอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปะศาสตร มหาบัณฑิต สาขานาฏยศิลป์ไทย บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.