เทคนิคและการสร้างสรรค์ทำนองแคนลายใหญ่

Main Article Content

พงศพร อุปนิ
สุรพล เนสุสินธุ์

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเทคนิคและการสร้างสรรค์ทำนองแคนลายใหญ่มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะศึกษาการเป่าแคนเทคนิคต่าง ๆ ที่ใช้ในการบรรเลงแคนโดยศึกษาตัวอย่างจากลายแคนหมอแคนสมบัติ สิมหล้า และหมอแคนบัวหอง ผาจวง เพื่อนำลายแคนหมอแคนทั้ง 2 ท่าน มาวิเคราะห์การเป่าแคนการใช้เทคนิคต่าง ๆ เป่าอย่างไรให้เสียงแคนออกมาไพเราะ เรียนรู้เจาะลึก       เข้าไปถึงเรื่องการใช้ลม การใช้ลิ้น การใช้นิ้ว น้ำหนักเสียงหนักเบา อารมณ์ของผู้เป่า ทำนองและจังหวะ ผลการศึกษาพบว่า เทคนิคการเป่าแคนจากหมอแคนทั้งสองท่านนั้นมีความแตกต่างกันโดยเฉพาะเรื่องของการใช้ ลม ลิ้น ทำลอง นั้นจะมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว หมอแคนสมบัติ สิมหล้า จะมีลูกเล่นเยอะกว่าหมอแคนบัวหอง ผาจวงเพราะด้วยหมอแคนสมบัติ สิมหล้าเป็นผู้ที่ชอบฟังเพลง ดังนั้นบางทำนองจึงได้มาจากการฟังเพลง และหมอแคนบัวหอง ผาจวงในการบรรเลงนั้นยังคงแบบดั้งเดิมไว้ เพราะไม่มีทำนองที่ฟังแล้วแปลกหูเป่าแคนแบบเรียบง่ายจังหวะคงที่ จากการศึกษาเทคนิคต่าง ๆ ที่นำมาสร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่เรียบเรียงทำนองเพื่อให้เข้าใจและไพเราะมากขึ้นนั้น ด้านรูปแบบการสร้างสรรค์ ลายแคนลายใหญ่เป็นการสร้างสรรค์แบบมีรูปแบบมีตัวอย่างและที่ได้นำมาสร้างสรรค์ลายใหญ่คือการเกริ่นขึ้นแคน,การอ่านหนังสือแคนลายใหญ่ ทั้งนี้ผู้วิจัยได้ทำทั้งโน้ตไทยและโน้ตสากล เพื่อที่จะให้บุคคลที่สนใจศึกษาต่อไปเข้าใจมากขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อุปนิ พ., & เนสุสินธุ์ ส. (2020). เทคนิคและการสร้างสรรค์ทำนองแคนลายใหญ่. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(2), 145–163. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/226984
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เจริญชัย ชนไพโรจน์. (2526). ดนตรีพื้นบ้านอีสาน. มหาสารคาม: ภาควิชาดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.

สมจิตร พ่วงบุตร. (2531). สภาพปัญหาและข้อจำกัดในการส่งเสริมและเผยแพร่นาฏศิลป์และดนตรีพื้นบ้าน. ใน แนวทางการส่งเสริมและเผยแพร่วัฒนธรรมพื้นบ้านไทย. (หน้า 17–23). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

ธรรมจักร พรหมพ้วย. (2544). กระบวนการสร้างสรรค์การแสดงชุด Meta Selfie ฉุยฉาย. นิเทศสยามปริทัศน์, 16(21), 90-96.

วินัย ใจเอื้อ. (2546). แนวทางการสืบทอดและพัฒนาการขับงึม เมืองทุละคม แขวงเวียงจันทร์ ประเทศสาธารณรัฐประชาธฺปไตยประชาชนลาว. วารสารความหลากหลายทางวัฒนธรรม, 10(21), 100-116.