กระบวนการเรียนรู้ดนตรีจากคณะแตรวงสู่นักดนตรีรุ่นเยาว์ กรณีศึกษาการร่วมบรรเลงแตรวงของนักเรียนโรงเรียนช่องพรานวิทยาในอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี

Main Article Content

ไพศาล กาญจนวงศ์
ตรีทิพ บุญแย้ม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการเรียนรู้ดนตรีซึ่งประกอบด้วย ขั้นตอนการเรียน วิธีการถ่ายทอด และการวัดผล จากคณะแตรวงสู่นักดนตรีรุ่นเยาว์ กรณีศึกษาการร่วมบรรเลงแตรวงของนักเรียนโรงเรียนช่องพรานวิทยา  อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี  โดยมีขอบเขตการศึกษากระบวนการเรียนรู้ดนตรีจากคณะแตรวงที่นักเรียนโรงเรียนช่องพรานวิทยาร่วมบรรเลง จำนวน 3 คณะในอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม ผลการศึกษาพบว่า ขั้นตอนการเรียนรู้ดนตรีแบ่งได้เป็น  7 กระบวนการ คือ  1)  คัดเลือกนักดนตรีรุ่นเยาว์เข้าร่วมบรรเลงกับคณะแตรวงโดยการทดสอบพื้นฐานความสามารถ  2) มอบหมายให้ศึกษาเพลงที่จะเรียนรู้ล่วงหน้าด้วยการฟัง   3)  จัดทำตารางการฝึกซ้อมเพื่อทำการนัดหมาย 4)  สร้างความคุ้นเคย 5) ศึกษาโน้ตดนตรีควบคู่กับการฟังเพลงซ้ำ 6) ท่องจำโน้ตดนตรีของคณะแตรวง และ 7)  ฝึกซ้อมบรรเลงร่วมกันจนเกิดความชำนาญ สำหรับวิธีการถ่ายทอด เน้นการสอนด้วยผู้ถ่ายทอดเพียงผู้เดียวและใช้แนวการสอนแบบเดียวกับการสอนดนตรีไทย การวัดผลจะเป็นแบบไม่เป็นทางการโดยครูผู้สอนจะใช้การสังเกตและทดสอบตลอดทุกขั้นตอนของการฝึกซ้อม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กาญจนวงศ์ ไ., & บุญแย้ม ต. (2019). กระบวนการเรียนรู้ดนตรีจากคณะแตรวงสู่นักดนตรีรุ่นเยาว์ กรณีศึกษาการร่วมบรรเลงแตรวงของนักเรียนโรงเรียนช่องพรานวิทยาในอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(1), 28–51. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/199393
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา แก้วเทพ. (2543). สื่อเพื่อชุมชน : การประมวลองค์ความรู้. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

กิ่งกาญจน์ สิรสุคนธ์. (2545). รูบริคส์การให้คะแนน. กรุงเทพฯ : สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.

ณรุทธ์ สุทธจิตต์. (2540). กิจกรรมดนตรีสำหรับครู. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทิศนา แขมมณี. (2522). ศาสตร์การสอน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นวรัตน์ รัตนศรีวอ. (2550). กระบวนการเรียนรู้และการถ่ายทอดภูมิปัญญาเพลงเพื้นบ้านหมอลำ : กรณีศึกษาฉวีวรรณ ดำเนิน. วิทยานิพนธ์ ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน. นครราชสีมา : มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

นิพนธ์ กล่ำกล่อมจิตร. (2557). การศึกษาวิธีการถ่ายทอดดนตรีไทยในระบบโรงเรียนและบ้านดนตรีไทย. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาดนตรีศึกษา. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประเวศ วะสี. (2552). ทิศทางใหม่ประเทศไทย ทิศทางใหม่ของการศึกษาชุมชนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สสส.

มนตรี ตราโมท. (2537). โสมส่องแสง: ชีวิตดนตรีไทยของมนตรี ตราโมท. กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์.

มนตรี ตราโมท. (2540). ดุริยางคศาสตร์ไทย . พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพมหานคร: บริษัท มติชนจำกัด.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพ: มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.

หทัยรัตน์ ทรัพย์เจริญ. (2553). กระบวนการถ่ายทอดการปฏิบัติกลองยาวของนายสิงโต เอี่ยมเคลือบ ครูดนตรีพื้นบ้าน หมู่บ้านโคกขาม จังหวัดสมุทรสาคร. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาดนตรี, นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.

สมบัติ เวชกามา. (2557). การพัฒนารูปแบบการบรรเลงดนตรีแตรวงชาวบ้านร่วมสมัยในจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา(สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 3(5): 130-132.

สุกรี เจริญสุข. (2541). แตรและแตรวงของชาวสยาม. กรุงเทพฯ: Dr.Sax.

สุพันธ์ ตันศรีวงษ์. (2538). วิธีการสอน. กรุงเทพฯ: สกายบุกส์.