ความกลมกลืนด้วยความเชื่อทางศาสนาฮินดู-พุทธกับวัฒนธรรมพื้นเมืองในบาหลี

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความกลมกลืนด้วยความเชื่อทางศาสนาฮินดูและศาสนาพุทธซึ่งเป็นวัฒนธรรมพื้นเมืองในบาหลี โดยศาสนาฮินดูและศาสนาพุทธในเกาะบาหลีมีความกลมกลืนกันอย่างลึกซึ้ง ผ่านความเชื่อและวัฒนธรรมพื้นเมืองที่สืบทอดมายาวนาน ชาวบาหลีส่วนใหญ่นับถือศาสนาฮินดูในรูปแบบพิเศษที่เรียกว่า “ฮินดูบาหลี” ซึ่งผสานทั้งความเชื่อดั้งเดิมแบบชวาโบราณ ความศรัทธาต่อเทพเจ้าฮินดู และพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติและวิญญาณ ในขณะเดียวกันศาสนาพุทธแม้จะมีจำนวนผู้นับถือน้อย แต่ก็ยังคงหลงเหลืออิทธิพลในแง่ของคติ ความคิด และสัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏอยู่ในวัดหรือในพิธีกรรม เช่น แนวคิดเรื่องกรรม ความเมตตา และการแสวงหาความหลุดพ้น พระพุทธศาสนาในอินโดนีเซียมีส่วนผสมของฮินดูจนบางครั้งแยกกันไม่ออก คนที่นับถือฮินดูและพุทธจึงอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข จนมีผู้มองว่า “ศาสนาพุทธแตกกิ่งก้านมาจากฮินดู แต่มีความอ่อนโยนและลึกซึ้งกว่า” วัฒนธรรมพื้นเมืองของบาหลีจึงมีบทบาทสำคัญในการผสานศาสนาเข้ากับวิถีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการทำบุญ การเซ่นไหว้ การจัดเทศกาล หรือศิลปะการแสดงล้วนแสดงออกถึงความศรัทธาและความเคารพต่อธรรมชาติ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และบรรพบุรุษอย่างลึกซึ้ง จึงถือได้ว่าศาสนาฮินดูและพุทธในบาหลีมิได้แยกออกจากกันอย่างเด็ดขาด แต่กลับอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนภายใต้รากฐานวัฒนธรรมท้องถิ่นเดียวกัน