วัฒนธรรมร่วมกันในการแสดงระหว่างไทยและกัมพูชา: กรณีศึกษาละครในและละครพระราชทรัพย์

บทคัดย่อ

  บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความเหมือนและความต่างของการแสดงนาฏกรรมราชสำนักไทยและกัมพูชา โดยศึกษากรณีละครในและละครพระราชทรัพย์ ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพเน้นการพรรณนาและอธิบาย ดำเนินการวิจัยด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม จากนั้นนำมาวิเคราะห์เปรียบเทียบประเด็นสำคัญขององค์ประกอบการแสดง ได้แก่ การแต่งกาย วงดนตรีและเพลงประกอบการแสดง บทละคร กระบวนท่ารำ การเบิกโรง และพิธีไหว้ครู เพื่อให้เห็นถึงวัฒนธรรมร่วมกันในการแสดงระหว่างไทยและกัมพูชา ผลการศึกษาพบว่า ละครในของไทยและละครพระราชทรัพย์ของกัมพูชาเป็นศิลปะการละครในราชสำนัก โดยถือเป็นเครื่องราชูปโภคของพระมหากษัตริย์ ซึ่งละครในของไทยได้มีอิทธิพลต่อการพัฒนาระบำพระราชทรัพย์ขึ้นเป็นการแสดงละคร อันมีปรากฏหลักฐานทั้งฝ่ายไทยและกัมพูชาที่ได้กล่าวไว้ตรงกัน แม้ว่าทางกัมพูชาจะพัฒนาละครพระราชทรัพย์จนเกิดอัตลักษณ์เฉพาะของตนเอง แต่ยังคงปรากฏลักษณะร่วมกับละครในของไทยในด้านท่ารำ เครื่องแต่งกาย เพลงและวงดนตรี และการเบิกโรง การศึกษานี้จึงสะท้อนให้เห็นถึงการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนศิลปะการแสดงของทั้งประเทศไทยและประเทศกัมพูชา