ภาพอัปลักษณ์ของพระนางบูเช็กเทียน : การย้อนพินิจปฐมบทและการวิเคราะห์บริบท

บทคัดย่อ

แม้ความเจริญทางเศรษฐกิจและความรุ่งเรืองทางวัฒนธรรมภายใต้บัลลังก์ของจักรพรรดินีบูเช็กเทียนจะเป็นที่ยอมรับแก่ราษฎรร่วมสมัย อีกทั้งปัญญาชน นักประวัติศาสตร์ และนักการเมืองหลังขบวนการ 4 พฤษภาต่างประเมินพระนางในฐานะนักการเมืองผู้มีความสามารถโดดเด่น ทว่า เรากลับพบการสร้างความทรงจำร่วมเชิงลบต่อพระนางบูเช็กเทียนผ่านวรรณกรรมหลากประเภทตลอดยุคศักดินา บทความนี้จึงมุ่งนำเสนอที่มาแห่งเรื่องเล่าต้นแบบเชิงลบผ่านการย้อนพินิจตัวบทความทรงจำของภาพอัปลักษณ์ “ไก่ตัวเมียขันเบิกอรุณครอบครัวล่มสลาย”, “นางแพศยายั่วยวน” และ “นางงูพิษ จิตอำมหิต” ซึ่งปรากฏในประวัติศาสตร์นิพนธ์ฉบับทางการในราชสำนักถัง ควบคู่กับการสำรวจอุดมการณ์หลักของตัวบทวาทกรรมผ่านการสืบค้นวรรณกรรมสำนักหรูที่นิพนธ์โดยวิชากรก่อนสมัยราชวงศ์ฉินจวบถึงสมัยราชวงศ์ฮั่น รวมถึงวรรณกรรมสอนสตรีที่นิพนธ์โดยชนชั้นนำสตรีในราชสำนักฮั่นจวบถึงราชสำนักถัง ตลอดจนวิเคราะห์บริบททางสังคมการเมืองและวัฒนธรรมแวดล้อมตัวบทความทรงจำและตัวบทวาทกรรม ผลการวิจัยเผยวาระทางการเมืองเบื้องหลังการช่วงชิงพื้นที่
ความทรงจำทางการโดยชนชั้นนำฝ่ายปฏิปักษ์ในราชสำนักผู้สนับสนุนการสืบทอดระเบียบแบบแผนตามกฎธรรมชาติจากรัฐโจวตะวันตก ซึ่งได้หยั่งรากแก้วแห่งชุดวาทกรรมรองรับอำนาจทางเศรษฐกิจการเมืองของบุรุษที่กำหนดบทบาทตามเพศสภาพอย่างมีลำดับชั้น อันเป็นความพยายามต่อเนื่องยาวนานของสังคมปิตาธิปไตยจีนที่มุ่งจองจำสตรีจีนไว้ในพื้นที่ครัวเรือนส่วนบุคคลภายใต้กำกับของหลักคล้อยตามและการพึ่งพิง