อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในกระแสสังคมพหุวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ ในเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมความเป็นมาและวัฒนธรรมของ 10 กลุ่มชาติพันธุ์  ศึกษาการผสมกลมกลืนทางวัฒนธรรมและการคงอยู่ของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมภายใต้กระแสสังคมพหุวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสาร และการวิจัยวิจัยเชิงคุณภาพ ในการเก็บข้อมูลจากตัวแทนของ 10 กลุ่มชาติพันธุ์ ผู้นำทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ รวมทั้งตัวแทนจาก หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับ 10 กลุ่มชาติพันธุ์ ในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย

          ผลการวิจัยพบว่า ด้านประวัติความเป็นมาของกลุ่มชาติพันธุ์ที่ศึกษามีถิ่นฐานเดิมในประเทศจีนและในประเทศเมียนมาร์ มีเพียงชาติพันธุ์ไทยวนคือคนพื้นเมืองดั้งเดิมที่อยู่ในล้านนา  ด้านวัฒนธรรมพบว่าภาษาส่วนใหญ่มีภาษาพูด แต่ไม่มีภาษาเขียน ยังคงรับประทานอาหารประจำชาติพันธุ์ของตน มีการแต่งกายในชุดประจำกลุ่มชาติพันธุ์ของตนในชีวิตประจำวันอยู่บ้างแต่เมื่อมีเทศกาลหรืองานสำคัญจะแต่งกายกันอย่างพร้อมเพรียง บ้านเรือนแบบดั้งเดิมปรากฏให้เห็นน้อยมากเพราะเปลี่ยนไปตามสมัยนิยม ด้านการรักษาโรคใช้ภูมิปัญญาแบบเดิมลดลง แต่นิยมใช้การรักษาแพทย์แผนปัจจุบันมากขึ้น ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธแต่มีบางกลุ่มที่เปลี่ยนจากความเชื่อดั้งเดิมมานับถือศาสนาคริสต์ ด้านการผสมกลมกลืนทางวัฒนธรรมพบว่าส่วนใหญ่ที่เข้ามาจะได้รับความช่วยเหลือจากคนที่มาอยู่ก่อน การมีวิถีชีวิตที่รักความสงบ เข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมกับกลุ่มอื่น การไม่แบ่งแยกศาสนา และการยอมรับวัฒนธรรมของคนกลุ่มอื่น ทำให้สามารถอาศัยอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างสุขสงบ แต่แม้ว่าจะมีการปรับปรนเข้ากับวัฒนธรรมใหม่ ทั้ง 10 กลุ่มชาติพันธุ์ ยังคงรักษาวัฒนธรรมของตนเป็นอัตลักษณ์ภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรม ได้แก่ การแต่งกาย  ภาษา อาหาร และประเพณีที่เกี่ยวเนื่องกับศาสนา