อัตลักษณ์และความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมของลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ : กรณีศึกษาในอำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น และอำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตลักษณ์และความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับความเชื่อ ศาสนา ความอุดมสมบูรณ์ และวิถีชีวิตในลวดลายของผ้าไหมมัดหมี่ทอมือระหว่างอำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น และอำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ โดยกระบวนการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งมีโครงสร้าง และแบบสังเกต จากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง และการวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานที่สอดรับกับมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในการสร้างอัตลักษณ์ผ้าไหมมัดหมี่ในภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยต่อไป
ผลการศึกษาพบว่า ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ในแต่ละพื้นที่แฝงไปด้วยสัญลักษณ์ของธรรมชาติ ความเชื่อทางศาสนา พืชพรรณ สัตว์ ความอุดมสมบูรณ์ วิถีชีวิต และพิธีกรรม ซึ่งรูปแบบลวดลายการมัดหมี่ และเทคนิคการทอผ้าไหมมัดหมี่ที่แตกต่างกัน เนื่องจากประสบการณ์และวัฒนธรรมที่แตกต่างกันของชุมชน อำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น มักจะเน้นการทำผ้าไหมมัดหมี่ 3 ตะกอสอดหางกระรอก โดยออกแบบลวดลายที่ประยุกต์มาจากลวดลายดั้งเดิมจากสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต ความเชื่อทางศาสนา ในขณะที่ผ้าไหมมัดหมี่ในอำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ มักจะมีลวดลายที่สะท้อนให้เห็นมรดกภูมิปัญญาวิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ การวิเคราะห์อัตลักษณ์และความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมของลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ จะเป็นประโยชน์ในการเสริมสร้างความเข้าใจความหลากหลายทางวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของชุมชนเพื่อเป็นพื้นฐานการอนุรักษ์และสืบทอดประเพณีและศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น อีกทั้งยังเป็นแนวทางในการพัฒนาสินค้าท้องถิ่นให้มีคุณค่าทางวัฒนธรรมและสามารถทำให้เกิดรายได้แก่ชุมชนได้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Proposed Creative Commons Copyright Notices
1. Proposed Policy for Journals That Offer Open Access
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
Proposed Policy for Journals That Offer Delayed Open Access
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication, with the work [SPECIFY PERIOD OF TIME] after publication simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
เอกสารอ้างอิง
Aplin, G. (2002). Heritage: Identification, Conservation, and Management. Oxford University Press.
Bank of Thailand (BOT). (2010). Exception Woven Beauty: Masterpieces from the Bank of Thailand Textile Museum. Nopburee Press.
Bank of Thailand (BOT). (2021). Fabric and Weaving Process of Mudmee. Bangkok.
Barber, J. D. (1985). The Presidential Character. Prentice Hall.
Boonpok, D. (2020). Identity and Symbols of the Ethic Khmer in Thailand’s Silk Weaving Cloths. Faculty of Humanities and Social Sciences Thepsatri Rajabhat University Journal, 10(1), 91–102.
Chaijan, K. (2022). Knowledge of Local Philosophic Lore in Mudmee Silk from Chonnabot, Khon Kaen for Creative Tourism. Journal of Thai Hospitality and Tourism, 17(2), 88–100.
Department of Cultural Promotion (DCP). (2021). Intangible Cultural Heritage. http://ich.culture.go.th/index.php/th/acticleich/1034-----m-s.
Department of Intellectual Property (DIP). (2022). Thai Geographical Indication Products. http://www.ipthailand.go.th/images/633/GI/north-east/khonkaen.pdf
Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (DASTA). (2021). "Southern Isan", the Land of Creativity in Wisdom and Culture. https://www.dasta.or.th/th/article/379
Feungfusakul, A. (2003). Identity: A Review of Theory and Conceptual Framework. National Research Council of Thailand.
Green, G. (2003). Traditional Textiles of Cambodia Cultural Threads and Material Heritage. River Books.
Hall, S. & Du Gay, P. (1996). Questions of Cultural Identity. London.
Keawban, S., Prayongtrap, Y. & Udomtawi, K. (2019). The Wisdom of Original Silk Weaving of Keayai Community in Muang District, Surin Province. Academic MCU Buriram Journal, 4(1), 71–85.
Khon Kaen Provincial Office. (2011). Khon Kaen Province. http://www.khonkaen.go.th/khonkaen6/main.php?cont=kkdata
Khon Kaen Provincial Office. (2019). History of Chonnabot District from the Past. https://district.cdd.go.th/chonnabot/about-us/100011-2
Klangrit, S. (2019). Identity of Local Wisdom on Mudmee Silk Patterns of Khmer Surin. Journal of Liberal Arts, Maejo University, 7(1), 186–199.
Lertchanrit, T. (2011). Cultural Resource Management. Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre.
McIntosh, L. (2012). Art of Southeast Asian Textiles: the Tilleke and Gibbins Collection. Serindia Publications.
Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (SAC). (2023). Khwao Sinrin Surin. https://communityarchive.sac.or.th/community/KhwaoSinrin.
Ramitanon, C. (2002). Concepts in Studying Thai Identity in the Study of History and Literature of the Thai Ethnic Group. Amarin Printing and Publishing.
Surin Provincial Office. (2023). Announcement of the Unique Cloth Pattern of Surin Province. https://surin.prd.go.th/th/content/page/index/id/75885
Thai PBS. (2013). Wisdom Surin Local Woven Fabric. https://www.thaipbs.or.th/news/content/156556
The Queen Sirikit Department of Sericulture (QSDS). (2021). Phamai Madmess. https://t.ly/1geIW
The Sustainable Arts and Crafts Institute of Thailand (SACIT). (2018). Mudmee Silk, Chonnabot District, Khon Kaen Province. https://www.sacit.or.th/th/detail/2018-09-14-11-35-v-5BW
The Sustainable Arts and Crafts Institute of Thailand (SACIT). (2022). Arts and Crafts, Hole Fabric Type. https://t.ly/ucJBN
The Sustainable Arts and Crafts Institute of Thailand (SACIT). (2021). The Charm of Thai Fabrics from 4 Regions. https://www.sacit.or.th/uploads/items/attachments/2fcf433e2ef21ffdb3745d4a1ad2faf7/_b778b5a663bc06ac36c717cd4614ef80.pdf
The Sustainable Arts and Crafts Institute of Thailand (SACIT). (2010). Thai Cloth, the Heritage of Thai Wisdom. A.P. Graphic Design and Printing.
Tilden, F. (1977). Interpretation Our Heritage. University of North Carolina.
Timothy, D. J. & Boyd, S. W. (2003). Heritage Tourism Themes in Tourism. Prentice Hall.
