ศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ชุด ระบำคล้องช้าง ในจังหวัดกำแพงเพชร

Main Article Content

ศศิณัฐ รักสุทธี
ณรงค์ฤทธิ์ เชาว์กรรม
จินตนา สายทองคำ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการและความสำคัญของศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ชุด ระบำคล้องช้าง ในจังหวัดกำแพงเพชร โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาค้นคว้าเอกสารและการสัมภาษณ์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วยบุคคลที่มีความเกี่ยวข้องกับการแสดงพื้นบ้าน ชุด ระบำคล้องช้าง ได้แก่ ปราชญ์ท้องถิ่น นักแสดงและนักวิชาการที่มีความเชี่ยวชาญ ซึ่งได้รับการคัดเลือกโดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง รวมจำนวนทั้งสิ้น 9 คน ข้อมูลที่รวบรวมได้ถูกนำมาวิเคราะห์และนำเสนอผ่านการพรรณนาเชิงวิเคราะห์


ผลการวิจัยพบว่า การแสดงระบำคล้องช้างในจังหวัดกำแพงเพชรไม่มีหลักฐานระบุถึงช่วงเวลาที่เริ่มต้นอย่างชัดเจน แต่จากการวิเคราะห์บริบททางเศรษฐกิจและสังคมของพื้นที่สันนิษฐานว่ามีอายุมากกว่าหนึ่งศตวรรษ การฟื้นฟูเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2500 เป็นต้นมา ทั้งในพื้นที่ตำบลไตรตรึงษ์และ ตำบลนครชุม โดยปราชญ์ชาวบ้านและผู้นำชุมชนดำเนินการรวบรวมองค์ความรู้ จัดฝึกซ้อม และพัฒนาการแสดง
ในองค์ประกอบต่าง ๆ เพื่อสืบทอดและอนุรักษ์ศิลปะการแสดงพื้นบ้านให้คงอยู่จนถึงปัจจุบันระบำคล้องช้างมีบทบาทสำคัญทั้งด้านสังคมและวัฒนธรรม เป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดองค์ความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่น สร้างความสุขให้แก่ผู้แสดงและผู้ชม พร้อมส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่นผ่านกิจกรรมทางวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การอนุรักษ์และส่งเสริมศิลปะการแสดงพื้นบ้านจึงเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาและสร้างอัตลักษณ์ของจังหวัดกำแพงเพชรให้คงอยู่

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รักสุทธี ศ., เชาว์กรรม ณ. ., & สายทองคำ จ. . (2026). ศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ชุด ระบำคล้องช้าง ในจังหวัดกำแพงเพชร . วิพิธพัฒนศิลป์, 6(1), 89–106. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/WIPIT/article/view/278085
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2556). มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติประจำปีพุทธศักราช2556. กระทรวงวัฒนธรรม.

จริน ศิริ. (2541). การละเล่นของเด็กอำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง. มหาวิทยาลัยทักษิณ.

ประเทือง คล้ายสุบรรณ์. (2533). วัฒนธรรมพื้นบ้าน. สุทธิสารการพิมพ์.

ประภาศรี อึ่งกุล และคณะ. (2557). การศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่น การแสดงพื้นบ้านรําวงเวียนครก กรณีศึกษา ตําบลนาพละ อําเภอเมือง จังหวัดตรัง. มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต.

ศุภโชคชัย นันทศรี. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อการดำรงอยู่ของการแสดงพื้นบ้านในตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอ เมือง จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 25(3), 25-58.

สมหวัง คงประยูร. (ม.ป.ป.). ศิลปะพื้นบ้าน. โรงพิมพ์ส่งเสริมธุรกิจ.

สันติ อภัยราช. (2544). การแสดงพื้นบ้านของชุมชนโบราณเมืองกำแพงเพชร. สภาวัฒนธรรมจังหวัด กำแพงเพชร.

อเนก นาวิกมูล และ ธงชัย ลิขิตพรสวรรค์. (2565). ช้างลากท่อนไม้ซุงลงแม่น้ำในจังหวัดกำแพงเพชร [รูปภาพ]. จาก สมุดภาพ กำแพงเพชร (น./144). บริษัทพิมพ์ดี จำกัด.