การมีส่วนร่วมเรียนรู้นิทานพญาช้าง และนางผมหอมกับการสร้างสรรค์ผลงานวาดภาพระบายสีของชุมชนบ้านหนองบัว อำเภอภูหลวง จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษานิทานพญาช้างและนางผมหอมพื้นที่อำเภอภูหลวง
จังหวัดเลย และ 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมใช้นิทานพญาช้างและนางผมหอมสร้างสรรค์ผลงานวาดภาพระบายสีของชุมชนบ้านหนองบัว อำเภอภูหลวง จังหวัดเลย ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ศึกษา จำนวน  45 คน ได้แก่ ปราชญ์ท้องถิ่น นักวัฒนธรรมตำบล นักวิชาการศิลปะ กลุ่มการจัดการท่องเที่ยวชุมชน เด็กและเยาวชน ใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การสนทนากลุ่ม การประชุม แบบประเมินความพึงพอใจต่อการวาดภาพระบายสี และแบบประเมินการมีส่วนร่วมใช้นิทานพญาช้างและนางผมหอมวาดภาพระบายสี เป็นเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณ วิเคราะห์หาค่าสถิติเชิงบรรยาย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  ผลการศึกษา พบว่า 1) นิทานพญาช้างและนางผมหอมเป็นวรรณกรรมแสดงธรรมที่สอดแทรกคำสอนและคติสอนใจเรื่องความกตัญญู ชาวบ้านเชื่อว่า “จิตวิญญาณของพญาช้างและนางผมหอมยังสถิตอยู่ในชุมชน” จึงได้สร้างศาลสำหรับการสักการะบูชา และจัดงานประจำปี และ 2) การมีส่วนร่วมใช้นิทานพญาช้างและนางผมหอมสร้างสรรค์ผลงานวาดภาพระบายสี มีขั้นตอนดังนี้ (1) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้นิทานพญาช้างและนางผมหอมกับแนวคิดการวาดภาพระบายสี (2) การวางแผนการเรียนรู้และสร้างสรรค์ (3) การดำเนินกิจกรรมสร้างสรรค์ (4) การวิพากษ์วิจารณ์ (5) การประเมินความพึงพอใจในการสร้างสรรค์ พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (=4.71) และ (6) การประเมินการมีส่วนร่วมใช้นิทานพญาช้างและนางผมหอมสร้างสรรค์ พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด  (= 4.64)