การพัฒนาระบบฐานข้อมูลกลางเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงพื้นที่ ในการจัดการอุทกภัยของจังหวัดลำปาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัญหาและความต้องการใช้ข้อมูลในการจัดการอุทกภัยของหน่วยงานและชุมชนในพื้นที่จังหวัดลำปาง (2) เพื่อออกแบบระบบฐานข้อมูลกลางเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงพื้นที่ในการจัดการอุทกภัยของจังหวัดลำปาง และ (3) เพื่อพัฒนาระบบฐานข้อมูลกลางในการสนับสนุนการบริหารจัดการอุทกภัยของพื้นที่โดยใช้การวิจัยเชิงพัฒนา การเก็บข้อมูลเชิงพื้นที่จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดลำปาง สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดลำปาง สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดลำปาง สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 (ลำปาง) และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ข้อมูลที่นำมาพัฒนาระบบประกอบด้วยข้อมูล
ด้านประชากร ข้อมูลด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม และข้อมูลอุทกภัยในอดีต ผลการวิจัยพบว่า (1) การบริหารจัดการข้อมูลอุทกภัยยังมีข้อจำกัดเรื่องการจัดเก็บแยกส่วน ความซ้ำซ้อน และขาดการเชื่อมโยงเชิงพื้นที่อย่างเป็นระบบ
ซึ่งส่งผลกระทบต่อความรวดเร็วในการตัดสินใจและการสื่อสารข้อมูลที่ชัดเจนสู่ประชาชน (2) ระบบฐานข้อมูลกลางลำปางถูกออกแบบให้เชื่อมโยงข้อมูล 3 หมวดหลักผ่านโครงสร้างหลายมิติ พร้อมแสดงผลเชิงพื้นที่ผ่านเว็บไซต์และระบบหลังบ้านที่มีประสิทธิภาพ เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจจัดการอุทกภัยอย่างเป็นระบบและครอบคลุมทุกระยะ และ
(3) ผลการพัฒนาระบบฯ สามารถบูรณาการข้อมูลประชากร ทรัพยากร และประวัติอุทกภัยเชิงพื้นที่ได้อย่างเป็นระบบ ช่วยให้เข้าถึงข้อมูลได้สะดวกและสนับสนุนการตัดสินใจด้านการป้องกันและฟื้นฟูภัยพิบัติในระดับพื้นที่ได้อย่างแม่นยำ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความและบทความในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ เป็นแนวคิดของผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของคณะผู้จัดทำ บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
ข้อความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการีพิมพ์ในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ หากบุคคลใดหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาติเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. (2564). แผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2564–2570. กระทรวงมหาดไทย. https://www.disaster.go.th/
กรมอุตุนิยมวิทยา. (2566). ลักษณะอากาศวิทยาจังหวัดลำปาง. http://www.tmd.go.th/
ทศพล อัครพงษ์ไพบูลย์, เพ็ญศรี ฉิรินัง, อรุณ รักธรรม และสมพร เฟื่องจันทร์. (2563). การบูรณาการการจัดการภัยพิบัติในยุค 4.0. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ, 8(3), 14-23.
นริศรา ลอยคลัง, และรัชต์วรรณ กาญจนปัญญาคม. (2565). การพัฒนาระบบสนับสนุนการตัดสินใจเชิงพื้นที่เพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรท้องถิ่น. วารสารวิศวกรรมศาสตร์และนวัตกรรม, 15(2), 45-56.
พงษ์ศักดิ์ ผกามาศ, และวราภรณ์ ทรัพย์แก้ว. (2566). การประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ในการบริหารจัดการ ศูนย์อพยพและกลุ่มเปราะบางในพื้นที่ประสบอุทกภัย. วารสารการจัดการภัยพิบัติและสิ่งแวดล้อม, 7(1), 89-104.
วราภรณ์ ทนงศักดิ์, เยาวนิจ กิตติธรกุล, สมพร ช่วยอารีย์ และสมพร คุณวิชิต. (2559). ฐานข้อมูลชุมชนเพื่อการ
จัดการอุทกภัยโดยการประสานความร่วมมือระหว่างชุมชนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น:กรณีศึกษา 2
ตำบลในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 9(2), 181-193.
สำนักงานจังหวัดลำปาง. (2565). แผนพัฒนาจังหวัดลำปาง พ.ศ. 2566–2570. ศาลากลางจังหวัดลำปาง. http://www.lampang.go.th/
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน). (2564). การประยุกต์ใช้ภูมิสารสนเทศเพื่อ
การจัดการภัยพิบัติ. จิสด้า. https://www.gistda.or.th/
เอกราช บุญเริง, และ อโณทัย หาระสาร. (2564). การปรับปรุงประสิทธิภาพแผนการส่งต่อข้อมูลการแจ้งเตือนภัย ในเหตุการณ์วาตภัย กรณีศึกษาพายุโซนร้อนปาบึก. จุฬาลงกรณ์ธุรกิจปริทัศน์, 43(167), 1-21.
Aitsi-Selmi, A., Egawa, S., Sasaki, H., Wannous, C., & Murray, V. (2015). The Sendai framework for disaster risk reduction: Renewing the global commitment to people’s resilience, health, and well-being. International Journal of Disaster Risk Science, 6(2), 164–176.
Chan, F. K. S., Chuah, C. J., Ziegler, A. D., Dąbrowski, M., & Varis, O. (2022). Towards resilient flood risk management under climate change. Sustainability, 14(2), Article 791. https://doi.org/10.3390/su14020791
Chen, Y., Li, J., & Lu, H. (2021). Integrated flood risk assessment based on GIS and multi-criteria decision analysis: A case study. Natural Hazards, 108(1), 123–145.
Department of Disaster Prevention and Mitigation. (2024). Situation report on flooding and landslides in Lampang Province, 2024. Ministry of Interior. https://www.disaster.go.th/
Khatri, V., & Brown, C. V. (2010). Designing data governance. Communications of the ACM, 53(1), 148–152.
Koks, E. E., Jongman, B., Husby, T. G., & Botzen, W. J. W. (2019). Combining hazard, exposure and social vulnerability to provide lessons for flood risk management. Environmental Science & Policy, 94, 107–122.
Malczewski, J. (2006). GIS-based multicriteria decision analysis: A survey of the literature. International Journal of Geographical Information Science, 20(7), 703–726.
Nation Thailand. (2025, November 29). Thailand ranks 17th in global climate risk, urges action to tackle extreme weather. https://www.nationthailand.com/news/policy/40058980
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). The path to becoming a data-driven public sector. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/059814a7-en
Otto, B. (2011). Organizing data governance: Findings from the telecommunications industry and consequences for large service providers. Communications of the Association for Information Systems, 29(1), 45–66.
Ruthirako, P., Choosuk, C., Suwan-on, K., Thongpoon, S., Thongpoon, K., & Thangrattanasuwan, P. (2025). Evaluating flood susceptibility through integrated geospatial techniques in Thailand’s monsoon regions. Engineering, Technology & Applied Science Research, 15(2), 21418–21424.
Sugumaran, R., & DeGroote, J. (2011). Spatial decision support systems: Principles and practices. Boca Raton, FL: CRC Press.
Tate, E., Rahman, M. A., Emrich, C. T., & Sampson, C. C. (2021). Flood exposure and social vulnerability in the United States. Natural Hazards, 106(1), 435–457.
Thai Water Net. (2024). Water situation and reservoir management report: Lampang Province. Office of the National Water Resources. https://lampang.thaiwater.net
UNDRR. (2020). Human cost of disasters: An overview of the last 20 years 2000–2019. Geneva: United Nations Office for Disaster Risk Reduction.
