นวัตกรรมการบริหารจัดการโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กแบบมีส่วนร่วมของชุมชน สู่การพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของการบริหารจัดการโรงเรียน 2) สร้างนวัตกรรมการบริหารจัดการ และ 3) ประเมินนวัตกรรมการบริหารจัดการโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กแบบมีส่วนร่วมของชุมชนสู่การพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียน การวิจัยใช้รูปแบบผสมผสานวิธีพหุระยะ โดยเก็บข้อมูลจากโรงเรียน ในเขตตรวจราชการที่ 3 และ 4 กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้อำนวยการ รักษาการผู้อำนวยการโรงเรียน และประธานคณะกรรมการสถานศึกษา ขั้นพื้นฐาน รวม 324 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบประเมินนวัตกรรม ซึ่งแบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .96 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน และการพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมของชุมชน อยู่ในระดับมาก โดยด้านการวางแผนและกำหนดเป้าหมาย มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านการดำเนินงานและการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ สำหรับการมีส่วนร่วมพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียน พบว่า การสนับสนุนและดูแลนักเรียนจากบ้านและผู้ปกครอง อยู่ในระดับสูงที่สุด รองลงมาคือ การออกแบบกิจกรรมร่วมกับชุมชน รวมทั้งการเป็นแบบอย่างด้านคุณธรรมและการประเมินติดตามผลร่วมกับชุมชน 2) นวัตกรรมการบริหารจัดการโรงเรียน ประกอบด้วย 2 ด้าน ได้แก่ 2.1) ด้านการบริหารจัดการโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กแบบมีส่วนร่วมของชุมชน จำนวน 5 ด้าน 2.2) ด้านการมีส่วนร่วมพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียน จำนวน 4 ด้าน
มีแนวทางปฏิบัติรวมทั้งสิ้น 36 ข้อ และ3) นวัตกรรมที่สร้างขึ้นมีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และประโยชน์ในระดับมาก สามารถนำไปใช้ได้จริงเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กแบบมีส่วนร่วมและพัฒนาคุณธรรมผู้เรียนอย่างเป็นระบบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความและบทความในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ เป็นแนวคิดของผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของคณะผู้จัดทำ บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
ข้อความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการีพิมพ์ในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ หากบุคคลใดหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาติเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กิตติศักดิ์ จันทอง และ กฤษกนก ดวงชาทม. (2566). แนวทางการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 5(1), 398–411.
เการันต์ เหล็กดี, สมฤทัย เตาจันทร์, และ ชวนคิด มะเสนะ. (2568). การสร้างความสัมพันธ์ของสถานศึกษากับชุมชน
ที่ยั่งยืนของโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี
เขต 4. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(2), 302–318.
จิติมา วรรณศรี. (2563). นวัตกรรมสู่การพัฒนาสถานศึกษา. พิษณุโลก: โรงพิมพ์รัตนสุวรรณการพิมพ์.
ชนัญชิดา ทุมมานนท์, สุรศักดิ์ เก้าเอี้ยน และกนิษฐ์ ศรีเคลือบ. (2567). การพัฒนามาตรวัดความฉลาดทางคุณธรรมจริยธรรมตามหลักจิตวิทยาสำหรับเด็กและเยาวชนโดยใช้แบบวัดการตัดสินใจเชิงสถานการณ์. วารสาร
การวัด ประเมินผล สถิติ และการวิจัยทางสังคมศาสตร์, 5(1), 16–38.
ชนันภรณ์ ใจเสาร์ดี. (2567). การใช้ Active Learning ในการพัฒนาด้านคุณธรรมจริยธรรมของเยาวชนในศตวรรษที่ 21. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 34(1), 165–180.
ชูชาติ พ่วงสมจิตร์. (2560). การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชน. Veridian E-Journal, Silpakorn University (ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ), 10(2), 1342–1354.
ดวงเดือน วินิจฉัย. (2561). การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก
สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
ธิญาดา ภัคธนาภิญโญ. (2565). การบริหารแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษา. วารสารวิชาการนวัตกรรมการบริหารการศึกษา, 1(1), 1–9.
นิตยา มั่นพุ่ม, พิมผกา ธรรมสิทธิ์ และ วจี ปัญญาใส. (2566). แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารจัดการ
แหล่งเรียนรู้ของโรงเรียนขนาดเล็ก เมืองสุโขทัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1.วารสารการบริหารจัดการและนวัตกรรมท้องถิ่น, 5(7), 103–117.
ปนัดดา จันตุ่ย. (2566). กลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนประถมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(6),
–527.
ปัณฑิตา บัวรัตน์, และทัศนีย์ นาคคุณทรง. (2562). การบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กแบบมีส่วนร่วมของชุมชน: ผลกระทบต่อพฤติกรรมและคุณธรรมผู้เรียน. วารสารสังคมศาสตร์ นิติรัฐศาสตร์, 3(1), 71–84.
พระครูวินัยธรวรวุฒิ เตชธมฺโม. (2567). การมีส่วนร่วมของชุมชนในบริบทโรงเรียนชนบท. Journal of Exploration in Interdisciplinary Methodologies (JEIM), 1(1), 43–53.
พระมหาอนันต์ องฺกุรสิริ. (2561). คุณธรรมจริยธรรมกับการพัฒนาผู้เรียนในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2(2), 81–90.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก.
หน้า 1–19.
พุทธิพงษ์ สงวนนาม และ กาญจน์ เรืองมนตรี. (2566). ระบบการพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(4), 425–445.
มานพ เกตุเมฆ, ศิธาชัย ศรีอุดม, และเทิดศักดิ์ จันทร์อรุณ. (2568). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารสถานศึกษาที่โรงเรียนวังพิกุลวิทยศึกษา อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก. Journal of Dhamma for Life, 31(3), 152–165.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก. หน้า 1–90.
วัลลี ธนะขว้าง และ พัชรา เดชโฮม. (2566). การบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนขนาดเล็กในเครือข่ายที่ 53 สำนักงานเขตภาษีเจริญ. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 17(3), 118–128.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2565). ผลการประเมินคุณธรรมของผู้เรียนระดับประถมศึกษา ปีงบประมาณ
พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). รายงานผลการประเมินสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2563). รายงานสถานการณ์เศรษฐกิจและสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การบริหารวิชาการที่ตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคพลิกผัน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
แสงเดือน อาจหาญ. (2560). กลยุทธ์การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 11(3), 86–94.
อัจฉราภินันท์ มาตุการุณ, จุฬารัตน์ วัฒนะ, และ พนิต เข็มทอง. (2566). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้ทางการศึกษานอกระบบในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนโดยใช้ทุนทางสังคมเป็นฐาน: กรณีศึกษาชุมชนบ้านบางมะฝ่อ จังหวัดนครสวรรค์. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(3), 1304–1318.
อัจฉราภินันท์ มาตุการุณ, จุฬารัตน์ วัฒนะ, และพนิต เข็มทอง. (2566). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้ทางการศึกษานอกระบบในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนโดยใช้ทุนทางสังคมเป็นฐาน: กรณีศึกษาชุมชนบ้านบางมะฝ่อ จังหวัดนครสวรรค์. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(3), 1304–1318.
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Berkowitz, M. W., & Bier, M. C. (2005). What works in character education: A research-driven guide for educators. Journal of Research in Character Education, 3(1), 7–15.
Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and sustaining organizational achievement (5th ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Chong, C., & Tsubota, K. (2023). The role of community engagement in student moral development. Tokyo, Japan: Educational Research Press.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). New York, NY: Harper & Row.
Drucker, P. F. (2014). Management challenges for the 21st century. New York, NY: HarperBusiness.
Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools (2nd ed.). Boulder, CO: Westview Press.
Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change (5th ed.). New York, NY: Teachers College Press.
Kohlberg, L. (1981). Essays on moral development: Vol. 1. The philosophy of moral development. San Francisco, CA: Harper & Row.
Lickona, T. (1991). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. New York, NY: Bantam Books.
Likert, R. (1967). The method of constructing an attitude scale. In M. Fishbein (Ed.), Attitude theory and measurement (p. 90). New York, NY: John Wiley & Sons.
Pretty, J. N. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263.
Narvaez, D., Nucci, L., & Krettenauer, T. (Eds.). (2022). Handbook of moral and character education (2nd ed.). New York, NY: Routledge.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York, NY: Harper & Row.
