แนวทางการศึกษาพระไตรปิฎกในยุคปัจจุบัน

Main Article Content

พระมหาธนศักดิ์ ชื่นสว่าง
พระครูวิมลปริยัติบัณฑิต ไกรฤกษ์ศิลป์
พระมหาภูมิพัฒน์ คำมี

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการศึกษาพระไตรปิฎกในยุคปัจจุบัน ท่ามกลางความท้าทายด้านการแปลและการรักษาพุทธพจน์ให้บริสุทธิ์ ผลการศึกษาพบว่า ในอดีตมีการสั่งสอนหลักธรรมที่คลาดเคลื่อนสืบเนื่องมาจากอิทธิพลของความเชื่อพื้นถิ่นหรือศาสนาผี และลัทธิที่เกิดขึ้นภายหลัง เช่น ลัทธิอนาคตวงศ์ ที่เน้นการบำเพ็ญกุศลแบบสุดโต่ง ซึ่งขัดกับหลักทางสายกลาง ประกอบกับปัญหาหลักของการแปลในปัจจุบันที่พบความแตกต่างระหว่างสำนวนการแปล ทั้งการแปลโดยพยัญชนะและโดยอรรถ อคติของผู้แปล รวมถึงความผิดเพี้ยนจากการแปลผ่านภาษาที่สอง แนวทางการศึกษาเพื่อรักษาพุทธพจน์ที่ผู้วิจัยนำเสนอประกอบด้วย 4 ประการหลัก คือ (1) การศึกษาภาษาบาลีให้เกิดความเชี่ยวชาญในฐานะภาษาที่รักษาพุทธพจน์ (2) การศึกษาพระไตรปิฎกควบคู่กับอรรถกถาและฎีกาเพื่อทำความเข้าใจประโยคที่มีนัยซับซ้อน (3) การใช้หลักมหาปเทส 4 เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องกับพระธรรมวินัย และ (4) การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศช่วยในการเทียบเคียงและตรวจสอบข้อมูลอย่างรวดเร็ว ซึ่งแนวทางเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ศึกษาสามารถเข้าถึงแก่นธรรมและรักษาพุทธพจน์ได้อย่างถูกต้องและแม่นยำในยุคปัจจุบัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชื่นสว่าง พ., ไกรฤกษ์ศิลป์ พ., & คำมี พ. (2026). แนวทางการศึกษาพระไตรปิฎกในยุคปัจจุบัน. วารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์, 6(1), 103–115. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JMBR_sothorn/article/view/286093
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ทิศนา แขมมณี. (2545). ศาสตร์การสอน. (พิมพ์ครั้งที่ 24). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.

อรรถกถา สังยุตตนิกาย สคาถวรรค มารสังยุต ตติยวรรคที่ 3 โคธิกสูตรที่ 3 อรรถกถาโคธิกสูตรที่ 3. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2569, จาก https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=15&i=488&fbclid=IwY2xjawQrchhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFUdlRqYVViSk1YNDFuWWQ5c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHv2R731srWqGtP8VAzx67SaAxBMljRc9HDVfwnqRh31C9FPvFiwxQHO4Tln2_aem_k0priNjyWLNnc4LquA0ZdQ.

Gemini. จงสร้างรูปภาพแนวทางการศึกษาพระไตรปิฎกในยุคปัจจุบันโดยใช้ 1) การศึกษาภาษาบาลีให้เกิดความเชี่ยวชาญ 2) การศึกษาควบคู่กับอรรถกถาและฎีกา 3) การใช้หลักมหาปเทส 4 4) การศึกษาโดยการใช้เทคโนโลยีเทียบเคียง. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2569, จาก https://gemini.google.com/app/d9c9da2468823dd1?utm_source=app_launcher&utm_medium=owned&utm_campaign=base_all.

Phrasoponkanapom (Rabab Tilyano). (2530). History of Buddhism: Buddhism in India, Sangha Institution, The Outstanding Point in Buddhism. Bangkok: Religious Affaires Printing House.

เสียงจากทหารเรือ. ทำไมจึงเรียกคนเตรียมตัวบวชว่า “นาค” โดยครู พล.ร.ต.ทองย้อย แสงสินชัย. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2569, จาก https://web.facebook.com/navyradiobroadcasting/posts/ทำไมจึงเรียกคนเตรียมตัวบวชว่า “นาค” โดยครู พล.ร.ต.ทองย้อย แสงสินชัย/1187719333399228/?_ rdc=1&_rdr#.

กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม, “ลัทธิอนาคตวงศ์ : ต้นตอการตัดหัว-เผาตัวถวายเป็นพุทธบูชา, สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2569, จาก https://www.silpa-mag.com/history/article_21045.

คณาจารย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2565). ประวัติพระพุทธศาสนา. พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ประภาส แก้วเกตุพงษ์. (2565). ศาสนาเบื้องต้น. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ปุ้ย แสงฉาย. (2528). พระไตรปิฎก มหาวิตถารนัย 5000 กัณฑ์ เล่ม 8. กรุงเทพมหานคร: ลูก ส. ธรรรมภักดี.

พระครูวิจิตรธรรมาทร (เรียน ติสฺสวํโส). (2562). การสังเคราะห์แนวคิดภพภูมิในพระไตรปิฎกที่ปรากฏในไตรภูมิพระร่วง. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 6(4), 427-438.

พระมหาธัญสัณห์ กิตฺติสาโร. (2567). การวิเคราะห์คำแปลบาลีในพระไตรปิฎกภาษาไทย: ประเด็นการปรับอาบัติพระอานนท์. วารสารพุทธพัฒนศาสตร์ศึกษา, 3(6), 1-30.

พระมหาสมคิด จินฺตามโย. (2538). คู่มือหลักการแปลบาลี. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณ

ราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. (2538). พระไตรปิฎก ฉบับบาลีสยามรัฐ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ มหามกุฏราชวิทยาลัย.

ยอดดนัย สุขเกษม. ผีปู่แสะย่าแสะ กับ แหล่งทำเหล็ก ในมิติของการทับซ้อนพื้นที่ทางวัฒนธรรม. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2569, https://www.finearts.go.th/fad7/view/ผีปู่แสะย่าแสะกับแหล่งทำเหล็กในมิติของการทับซ้อนพื้นที่ทางวัฒนธรรม.

วัชรชัย วิวัฒน์คุณากร. (2564). ศาสนาผีในรัฐไทย. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ, 2(2), 70-76.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2567). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. นครปฐม:

วัดญาณเวศกวัน.

องปลัดศราวุธ จันทนะ, องปลัดธรรมปัญญาธิวัตร รักประเทศ, และณฤณีย์ ศรีสุข. (2568). อนัมนิกายกับงานด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนา. วารสาร มจร โสธรปริทรรศน์, 5(1), 116-129.

อุทัย สติมั่น วิโรจน์ คุ้มครอง และพระมหาวีรธิษณ์ วรินฺโท. (2560). ภาษาบาลี: ภาษารักษาพระพุทธพจน์. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 3(2), 39-52.