แนวทาง การเสริมสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมเชิงพุทธบูรณาการ ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทลื้อ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง แนวทางการเสริมสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมเชิงพุทธบูรณาการ ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทลื้อ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีรูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดเกี่ยวกับการอัตลักษณ์ ทฤษฎีทางสังคมและวัฒนธรรรม โลกาภิวัตน์ การอยู่ร่วมกัน กลุ่มชาติพันธุ์ชาวไทลื้อ และบริบทพื้นที่เป็นกรอบการวิจัย
พื้นที่วิจัย คือ กลุ่มชาติพันธุ์ไทลื้อ ในพื้นที่ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง โดยมีกลุ่มเป้าหมายกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน และสนทนากลุ่มเฉพาะ 6 กลุ่ม โดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเทคนิคการเลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นเครื่องมือในการวิจัย โดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและนำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า
1. ชาวไทลื้ออพยพจากสิบสองปันนา ประเทศจีน มาตั้งถิ่นฐานในภาคเหนือของไทย มีอัตลักษณ์ที่โดดเด่นผ่านวิถีชีวิต ความเชื่อ และภาษา ปัจจุบันพวกเขากำลังเผชิญความท้าทายในการสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมเหล่านี้สู่คนรุ่นใหม่ โดยมีชุมชนและภาครัฐร่วมมือกันเพื่อการอนุรักษ์
2. ชาวไทลื้อในอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง เสริมสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมโดยผสมผสานวิถีดั้งเดิม ความเชื่อเรื่องผีบรรพบุรุษเข้ากับหลักพุทธศาสนา พวกเขาปรับตัวเข้ากับยุคสมัยใหม่ทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม โดยได้รับการสนับสนุนจากหลายภาคส่วน ทำให้สามารถรักษาวัฒนธรรมและอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข
3. งานวิจัยได้นำเสนอแนวทางบูรณาการวัฒนธรรมไทลื้อดั้งเดิมกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการส่งเสริมภาษาและชุดแต่งกายในกลุ่มเยาวชน จัดเทศกาลอาหาร ทำการจัดตั้งสภาวัฒนธรรมไทลื้อแม่ทะ โดยอาศัยหลักธรรม เช่น สังคหวัตถุ 4 และฆราวาสธรรม 4 และการผสานการร่วมมือกับทุกภาคส่วน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์พุทธโสธร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของวิทยาลัยสงฆ์พุทธโสธร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสีย แต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร และเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้เขียนทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์ บทความให้แก่วารสาร พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้เขียนทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
เกษม เพ็ญภิพันท์. (2552). ความโกลาหลของวัฒนธรรมศึกษา ยกเครื่องวัฒนธรรมศึกษา. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
จุฑามาศ สนกนก และ พิเชษ อนุกูล. (4 ตุลาคม 2567). ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของสังคมและวัฒนธรรมไทลื้อ. สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2568, จาก https://ethnicredb.sac.or.th/research_detail. php?id=54
ชลธิชา มาลาหอม. (2555). อัตลักษณ์ชุมชนรากฐานสู่การศึกษา. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(1), 16.
ชัชฎาวรรณ แก้วทะพยา. (12 มกราคม 2566). ไทลื้อ. สืบค้นเมื่อ 10 สิงหาคม 2567, จาก https://www.sac.or.th/main/
ชุดแต่งงานอีสาน. (30 มิถุนายน 2560). ไทลื้อ. สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2568, จาก https://www.pinterest.com/pin/607071224753036768/
ณัฐกานต์ บุญยืน, ดวงใจ บุญโยง และ พิชญา ศรีพรรณ์. (2568). อัตลักษณ์และความหลากหลายทางวัฒนธรรมในกระแสโลกาภิวัตน์. วารสารกว๊านพะเยา, 2(1), 17-27.
เทศบาลตำบลน้ำโจ้. (5 ธันวาคม 2563). ข้อมูลทั่วไป. สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2568, จาก http://www.namjo-lp.go.th/
ประชัน รักพงษ์. (2535). การศึกษาหมู่บ้านไทลื้อในจังหวัดลำปาง (รายงานการวิจัย). ลำปาง: ศูนย์วัฒนธรรม.
พระครูวิจิตรพิพัฒนโกศล (สุเวศน์ หอมนาน) และคณะ. (2565). รูปแบบการส่งเสริมประเพณีทางพระพุทธศาสนาของชาวไทลื้อ. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 7(2), 366-382.
พระใบฎีกาสุภัทร์ ปภสฺสโร. (2562). การศึกษาเชิงวิเคราะห์ความสำคัญของหลักฆราวาสธรรม 4 ในการเสริมสร้างสันติสุขสู่ชุมชนตำบลหนองแสง อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหานิกร ปลัดสังข์. (2562). การรักษาศีล 5 กับการสร้างสันติสุขในสังคมไทยให้ยั่งยืน กรณีศึกษาหมู่บ้านรักษาศีล 5 ในจังหวัดขอนแก่น (วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เมธา หริมเทพาธิป. (10 พฤศจิกายน 2563). ทฤษฎีโครงสร้างและหน้าที่ (Structural-Functionalism Theory). สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2568, จาก https://www.gotoknow.org/posts/
ยศ สันตสมบัติ. (2551). อำนาจ พื้นที่ และอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์: การเมืองวัฒนธรรมของรัฐชาติใน สังคมไทย. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
รัตนาพร เศรษฐกุล. (2527). การสำรวจทางชาติพันธุ์ของชนเผ่าไทในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำปิง จังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยพายัพ.
ศักราช ฟ้าขาว. (2553). การปรับเปลี่ยนและการธำรงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชนไทใหญ่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน (รายงานวิจัย). กรุงเทพฯ: กระทรวงวัฒนธรรม.
สมบัติ วงศ์กำแหง. (2561). กระบวนการสร้างนิติกรชุมชนต้นแบบเพื่อเสริมสร้างตำบลสันติสุข: ศึกษากรณีตำบลสวาย อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2546). อัตลักษณ์การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาสังคมวิทยา.
