การสอนสังคมศึกษาตามหลักไตรสิกขา: แนวทางเพื่อการพัฒนาทั้งทางกาย ใจ และปัญญาของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย

Main Article Content

พระมหาศุภฤกษ์ สีวันคำ

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอแนวทางการสอนสังคมศึกษาตามหลักไตรสิกขา ซึ่งเป็นแนวคิดทางการศึกษาที่มุ่งเน้นการพัฒนานักเรียนในทุกด้าน ทั้งทางกาย ใจ และปัญญา โดยการประยุกต์ใช้หลักธรรมในพุทธศาสนาเข้ากับการสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย หลักไตรสิกขาประกอบด้วย ศีล สมาธิ และปัญญา ที่แต่ละองค์ประกอบมีบทบาทสำคัญในการสร้างเสริมคุณธรรมและความรู้ของนักเรียนด้านศีล เป็นการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม การฝึกฝนการรักษาศีลธรรม และการควบคุมพฤติกรรมของตนเอง ส่งเสริมให้นักเรียนมีจิตสำนึกในความถูกต้อง รู้จักเคารพกฎระเบียบ และดำเนินชีวิตอย่างมีจริยธรรม ด้านสมาธิ เป็นการฝึกจิตใจให้นิ่งและมั่นคง การสอนที่เน้นสมาธิจะช่วยให้นักเรียนสามารถควบคุมอารมณ์ มีสติ และตั้งใจเรียนรู้ ทำให้สามารถคิดวิเคราะห์สถานการณ์ต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในการตัดสินใจและแก้ไขปัญหาด้านปัญญา เป็นการพัฒนาความรู้ความเข้าใจอย่างลึกซึ้งผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นการคิดวิเคราะห์และการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน การสอนตามหลักปัญญาจะช่วยให้นักเรียนมีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ และสามารถเผชิญกับความท้าทายในสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพการสอนสังคมศึกษาตามหลักไตรสิกขานี้ไม่เพียงแต่เน้นการเรียนรู้เนื้อหาทางวิชาการเท่านั้น แต่ยังมุ่งเน้นการพัฒนาคุณลักษณะส่วนบุคคลและการเติบโตทางจิตใจของนักเรียน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้นักเรียนสามารถดำเนินชีวิตอย่างมีคุณค่าและเป็นประโยชน์ต่อสังคมในอนาคต

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สีวันคำ พ. (2024). การสอนสังคมศึกษาตามหลักไตรสิกขา: แนวทางเพื่อการพัฒนาทั้งทางกาย ใจ และปัญญาของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์, 4(2), 148–159. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JMBR_sothorn/article/view/273114
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กมล รินคำ. (2566). การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาฐาน คลาวด์เพื่อส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา. วารสารวิจัยวิชาการ, 6(6), 337-352.

กาญจนา เรืองอำพันธุ์. (2563). หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมพลศึกษโดยใช้ทฤษฎีการตั้งเป้าหมายเพื่อเสริมสร้าง สมาธิของนักเรียนประถมศึกษา (รายงานการวิจัย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ใจกลั่น นาวาบุญนิยมและคณะ. (2566). การจัดการเรียนการสอนตามหลักการไตรสิกขาตามทรรศนะปรัชญาหลังนว ยุคสายกลาง. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 6(2),247-253.

นงพงา ลิ้มสุวรรณ. พัฒนาการทางจิตใจ. สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2567, จาก https://www.rama.mahidol.ac.th/ramamental/generalknowledge/child/06242014-1920

พระวีระ พงษ์วิสุทฺโธ (โคษา) และพระมหาดาวสยาม วชิรปญฺโญ. (2565). พฤติกรรมการเรียนรู้ของมนุษย์

ตามหลัก ไตรสิกขา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(3), 269-278.

พุทธิพงษ์ สงวนนาม และกาญจน์ เรืองมนตรี. (2566). ระบบการพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมนักเรียน มัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(4), 425-445.

วิทยา ทองดี และสุรพล พรมกุล. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงพุทธกลุ่มสาระ

การเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม (รายงานการวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ศุภกาญจน์ วิชานาติ และคณะ. (2565). การบูรณาการการจัดการเรียนรู้วิชาพระพุทธศาสนา. วารสารปณิธาน, 17(2), 233-256.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2561). การพัฒนาทักษะการคิดเพื่อการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.