การประยุกต์ใช้กิจกรรมเกมฝึกสมองและบรรณบำบัดเพื่อเสริมสร้างพฤฒพลังในผู้สูงอายุ ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาชุดกิจกรรมเกมฝึกสมองร่วมกับบรรณบำบัด 2) ศึกษาผลการใช้ชุดกิจกรรมที่มีต่อการมีส่วนร่วม การตอบสนองทางสมอง และภาวะอารมณ์ และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของผู้สูงอายุ กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้สูงอายุที่พำนักอยู่ในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ รูปแบบการดำเนินการวิจัย ใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) 5 ขั้นตอน ได้แก่ การเข้าใจปัญหา การนิยามปัญหา การระดมความคิด การสร้างต้นแบบ และการทดสอบ โดยจัดกิจกรรมเป็นโปรแกรมต่อเนื่อง 5 สัปดาห์ รวม 5 ฐานกิจกรรมการเรียนรู้ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ชุดกิจกรรมเกมฝึกสมองและสื่อบรรณบำบัด แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรม และแบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ( ) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ผลการวิจัยพบว่า 1) ได้นวัตกรรมชุดกิจกรรม 5 ฐานที่มีความยืดหยุ่น สามารถปรับใช้ตามข้อจำกัดทางกายภาพของผู้สูงอายุได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2) ผลการสังเกตพฤติกรรม 3 ด้าน (การมีส่วนร่วม การตอบสนองทางสมอง และภาวะอารมณ์) พบว่ามีคะแนนเฉลี่ยรวม 2.03 (S.D. = 0.14) อยู่ในระดับปานกลาง สะท้อนว่าผู้สูงอายุสามารถรักษาสมาธิและมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมได้ดีเมื่อได้รับการกระตุ้นอย่างเหมาะสม 3) ผลประเมินความพึงพอใจ ต่อกิจกรรมรายสัปดาห์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (  = 4.49, S.D. = 2.95) และความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมกิจกรรมอยู่ในระดับมาก (  = 3.62, S.D. = 0.99) ข้อสรุปผลงานวิจัย ชี้ให้เห็นว่าการบูรณาการเกมฝึกสมองและบรรณบำบัดเป็นเครื่องมือวิชาชีพที่ช่วยชะลอความเสื่อมทางปัญญาและฟื้นฟูสุขภาวะทางอารมณ์ เพื่อเสริมสร้างพฤฒพลังในผู้สูงอายุได้อย่างยั่งยืน