การพัฒนาผลิตภัณฑ์ดอกอัญชันอบแห้งสู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ของกลุ่มเกษตรกร ตำบลศรีวิชัย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน
คำสำคัญ:
ดอกอัญชันอบแห้ง, มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน, วิสาหกิจชุมชน, การแปรรูปสมุนไพร, เศรษฐกิจ BCGบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ดอกอัญชันอบแห้งสู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนของกลุ่มเกษตรกรตำบลศรีวิชัย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน โดยมุ่งเน้นการพัฒนาเครือข่ายผู้ปลูก การพัฒนา
กระบวนการแปรรูปและบรรจุภัณฑ์ การบริหารจัดการกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และการสร้างช่องทางการจำหน่ายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยสมาชิกกลุ่มเกษตรกร จำนวน 30 คนและเครือข่ายผู้ปลูกดอกอัญชัน จำนวน 20 คน ใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม
ผลการวิจัยพบว่า การอบแห้งดอกอัญชันที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5 ชั่วโมง เป็นสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตดอกอัญชันอบแห้งให้ได้มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพ
ด้านสี กลิ่น รสชาติ และความปลอดภัยทางจุลินทรีย์อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับในด้านสี กลิ่น รสชาติ และคุณค่าทางโภชนาการ การบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกรมีประสิทธิภาพและได้รับการขึ้นทะเบียน
เป็นวิสาหกิจชุมชน ขณะเดียวกันระบบการขายออนไลน์ช่วยเพิ่มช่องทางจำหน่ายและสร้างรายได้อย่างมีนัยสำคัญต่อชุมชน งานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปของ
ชุมชนให้มีมาตรฐานและสร้างมูลค่าเพิ่มอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2564). รายงานการส่งเสริมและพัฒนากลุ่มวิสาหกิจชุมชน. สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จาก https://sceb.doae.go.th/
จารุวรรณ์ รัตนสกุลธรรม, นภัสสร เลียบวัน, ศิริพร เต็งรัง, และวิมลวรรณ วัฒนวิจิตร. (2564). รายงานโครงการวิจัยและพัฒนาขยายผลผลิตภัณฑ์จากสารธรรมชาติเชิงพาณิชย์. กรมวิชาการเกษตร.
ฉัตรชัย ศรีแย้ม, ปะการัง ชื่นจิตร, และชญาน์ทัต ศุภชลาศัย. (2564). การบริหารจัดการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนการทำพรมทอลายเอนกประสงค์บ้านโคกหม้อ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลโคกหม้อ อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสรรค์. บทความการศึกษาอิสระโครงการสหวิทยาการเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ฐิติพรรณ ฉิมสุข. (2565). การพัฒนาศักยภาพผลิตภัณฑ์จากดอกอัญชัน. สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จาก https://kb.mju.ac.th/product.aspx?id=3652
เทศบาลตำบลศรีวิชัย. (2565). รายงานข้อมูลพื้นฐานตำบลศรีวิชัย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน. ลำพูน: เทศบาลตำบลศรีวิชัย.
สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566—2570).
ราชกิจจานุเบกษา. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/E/258/T_0001.PDF
สุทธดา ขัตติยะ, ประภาพรรณ ไชยานนท์, และศศิวิมล ภู่พวง. (2566). การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในจังหวัดเชียงราย. วารสารบัญชีบริทัศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 8(2), 1–20.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2565). รายงานมูลค่าตลาดอีคอมเมิร์ซสินค้าเกษตรในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จาก https://www.etda.or.th/
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. (2563). มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.). สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จาก https://www.tisi.go.th/standards/
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2565). รายงานสถานการณ์สินค้าเกษตรและแนวโน้มราคาผลผลิตทางการเกษตร. สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จาก https://oae.go.th/uploads/files/2025/05/20/
สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ. (2564). กรอบนโยบายเศรษฐกิจ BCG (Bio-Circular-Green Economy). สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จากhttps://www.mhesi.go.th/index.php/
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1981). Rural development participation: Concepts and measures for project design, implementation, and evaluation. Ithaca, NY: Cornell University.
Doymaz, İ. (2012). Evaluation of some thin-layer drying models of persimmon slices (Diospyros kaki L.). Energy Conversion and Management, 56, 199–205. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2011.11.027
Kamiloglu, S., Pasli, A. A., Ozcelik, B., & Van Camp, J. (2017). Phenolic composition and antioxidant activity of dried fruits. International Journal of Food Properties, 20(S1), S2635–S2644. https://doi.org/10.1080/10942912.2017.1381728
Kasperson, R. E., & Breitbank, R. (1974). Participation, decentralization and advocacy planning. Journal of the American Institute of Planners, 40(1), 15–23. https://doi.org/10.1080/01944367408977408
Kazuma, K., Noda, N., & Suzuki, M. (2003). Flavonoid composition related to petal color in different lines of Clitoria ternatea. Phytochemistry, 64(6), 1133–1139. https://doi.org/10.1016/S0031-9422(03)00431-3
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2017). Marketing 4.0: Moving from traditional to digital. Hoboken, NJ: Wiley.
Phrueksanan, W., Yibchok-anun, S., & Adisakwattana, S. (2014). Protection of Clitoria ternatea flower extract against glucose-induced oxidative stress and apoptosis in rat pancreatic β-cells. BMC Complementary and Alternative Medicine, 14, 1–9. https://doi.org/10.1186/1472-6882-14-378
Oguis, G. K., Gilding, E. K., Jackson, M. A., & Craik, D. J. (2019). Butterfly pea (Clitoria ternatea), a cyclotide-bearing plant with applications in agriculture and medicine. Frontiers in Plant Science, 10, 1–14. https://doi.org/10.3389/fpls.2019.00595
Tonon, R. V., Brabet, C., & Hubinger, M. D. (2010). Anthocyanin stability and antioxidant activity of spray-dried açai (Euterpe oleracea Mart.) juice produced with different carrier agents. Food Research International, 43(3), 907–914. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2009.12.013
Wongkhalaung, C., & Jaiboon, N. (2020). Community enterprise management and online marketing for sustainable agricultural products. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 13(2), 45–60. https://doi.org/10.14456/jcdr-hs.2020.12
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัญชีปริทัศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ไม่อนุญาตให้นำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย เป็นลายลักษณ์อักษร
