ยืนหยัดท่ามกลางความไม่มั่นคง : ความยืดหยุ่นและความยึดมั่นผูกพันของครู ในโรงเรียนนอกสังกัดรัฐ ในพื้นที่ขัดแย้งของเมียนมา
DOI:
https://doi.org/10.14456/jescu.2026.2คำสำคัญ:
ความยืดหยุ่นของครู, การศึกษาที่ขับเคลื่อนโดยชุมชน, โรงเรียนที่ไม่ใช่ของภาครัฐ, ภาวะผู้นำทางการศึกษา, การศึกษาในพื้นที่ขัดแย้งบทคัดย่อ
งานวิจัยเชิงคุณภาพนี้มุ่งสำรวจความยืดหยุ่น ความยึดมั่นผูกพันทางวิชาชีพ และภาวะผู้นำแบบไม่เป็นทางการ ของครูในโรงเรียนที่ขับเคลื่อนโดยชุมชนและได้รับผลกระทบในพื้นที่ขัดแย้งของประเทศเมียนมา งานวิจัยนี้อาศัยข้อมูลจากการสนทนากลุ่มแบบออนไลน์สองกลุ่ม กับครูระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 14 คน ใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์การสนทนากลุ่มกึ่งโครงสร้าง ดำเนินการสนทนาเป็นภาษาเมียนมา และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์แบบอุปนัย ผลการวิจัย พบว่า ครูสามารถธำรงรักษาความยืดหยุ่นผ่านจุดมุ่งหมายทางศีลธรรม ความมุ่งมั่นในวิชาชีพ และความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับนักเรียน เพื่อนร่วมงาน และชุมชนท้องถิ่น ภายใต้บริบทที่ขาดโครงสร้างการกำกับดูแลอย่างเป็นทางการ ครูได้สวมบทบาทภาวะผู้นำแบบไม่เป็นทางการ โดยการบริหารจัดการ การดำเนินงานของโรงเรียน การให้การสนับสนุนทางอารมณ์ และการปรับเปลี่ยนแนวปฏิบัติการสอนให้สอดคล้องกับสภาวะวิกฤต ด้านความยึดมั่นผูกพันทางวิชาชีพ ได้รับการธำรงไว้ผ่านความรับผิดชอบร่วมกัน แรงจูงใจของนักเรียน และความร่วมมือกับชุมชน แม้จะเผชิญกับความรุนแรงและการพลัดถิ่นอย่างต่อเนื่อง งานวิจัยชี้ให้เห็นว่า
ความยืดหยุ่นและความยึดมั่นผูกพันทางวิชาชีพในบริบทความขัดแย้งเกิดขึ้นในฐานะกระบวนการเชิงความสัมพันธ์และขึ้นอยู่กับบริบท มากกว่าจะเป็นคุณลักษณะเฉพาะของปัจเจกบุคคล การศึกษานี้มีส่วนสนับสนุนองค์ความรู้ด้านการศึกษาในภาวะฉุกเฉิน โดยแสดงให้เห็นบทบาทของรูปแบบการศึกษาที่ขับเคลื่อนโดยชุมชนในการธำรงรักษาการเรียนรู้ในบริบทที่ระบบการศึกษาของรัฐล่มสลาย และให้ข้อเสนอเชิงลึกสำหรับการสนับสนุนครูที่ปฏิบัติงานในสภาพแวดล้อมความขัดแย้งที่ยืดเยื้อ
เอกสารอ้างอิง
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The job demands-resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328. https://doi.org/10.1108/02683940710733115
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Beltman, S., Mansfield, C., & Price, A. (2011). Thriving not just surviving: A review of research on teacher resilience. Educational Research Review, 6(3), 185–207. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2011.09.001
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Çilek, A., Kılınç, A. Ç., Erdoğan, O., Arslan, K., & Sezgin, F. (2025). Linking principal support and teacher resilience to teacher leadership in Türkiye: The mediating role of teacher work engagement. Educational Management Administration & Leadership, 1-23. https://doi.org/10.1177/17411432241308679
Day, C., & Gu, Q. (2009). Veteran teachers: Commitment, resilience, and quality retention. Teachers and Teaching, 15(4), 441–457. https://doi.org/10.1080/13540600903057211
Day, C., & Hong, J. (2016). Influences on the capacities for emotional resilience of teachers in schools serving disadvantaged urban communities: Challenges of living on the edge. Teaching and Teacher Education, 59, 115–125. https://doi.org/10.1016/j.tate.2016.05.015
Fadare, S. A., Gumanoy, D. A., Cosain, H. O., Cayambae, D. R., Ansarie, A. M., & Annie Rose, C. D. (2023). Struggles and coping strategies of teachers pursuing graduate studies: A basis for intervention. Journal of Tianjin University Science and Technology, 56(11), 239–257. https://doi.org/10.5281/zenodo.10202489
Falk, D., Varni, E., Finder Jonhna, J. F., & Frisoli, P. (2019). Landscape review: Teacher well-being in low resource, crisis, and conflict-affected settings. Education Equity Research Initiative. https://inee.org/sites/default/files/resources/TWB%20Landscape%20Review_August%202019_0.pdf
Grotberg, E. H. (2003). Resilience for today: Gaining strength from adversity. Praeger.
Gu, Q., & Day, C. (2007). Teachers resilience: A necessary condition for effectiveness. Teaching and Teacher Education, 23(8), 1302–1316. https://doi.org/10.1016/j.tate.2006.06.006
Harris, A. (2004). Distributed leadership and school improvement: Leading or misleading? Educational Management Administration & Leadership, 32(1), 11–24. https://doi.org/10.1177/1741143204039297
Henderson, A. T., & Mapp, K. L. (2002). A new wave of evidence: The impact of school, family, and community connections on student achievement. Southwest Educational Development Laboratory. https://sedl.org/connections/resources/evidence.pdf
Heng, Q., & Chu, L. (2023). Self-efficacy, reflection, and resilience as predictors of work engagement among English teachers. Frontiers in Psychology, 14, Article 116068. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1160681
Herman, K. C., Hickmon-Rosa, J., & Reinke, W. M. (2018). Empirically derived profiles of teacher stress, burnout, self-efficacy, and coping and associated student outcomes. Journal of Positive Behavior Interventions, 20(2), 90–100. https://doi.org/10.1177/1098300717732066
Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513
Howard, S., & Johnson, B. (2004). Resilient teachers: resisting stress and burnout. Social Psychology of Education, 7, 399–420. https://doi.org/10.1007/s11218-004-0975-0
Lavy, S. (2022). A meaningful boost: Effects of teachers’ sense of meaning at work on their engagement, burnout, and stress. AERA Open, 8(1), 1–14. https://doi.org/10.1177/23328584221079857
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
Mansfield, C. F., Beltman, S., Price, A., & McConney, A. (2012). “Don’t sweat the small stuff:” Understanding teacher resilience at the chalkface. Teaching and Teacher Education, 28(3), 357–367. https://doi.org/10.1016/j.tate.2011.11.001
McDiarmid, S., Durbeej, N., Sarkadi, A., & Osman, F. (2022). Schools’ and teachers’ roles and challenges in supporting the mental wellbeing of refugee youths: A qualitative study with Swedish teachers. International Journal of Qualitative Studies Health and Well-being, 17(1), 1-15. https://doi.org/10.1080/17482631.2021.2007568
Mohinga Matters. (2024, March 7). Education left behind: Covid, coup, and conscription. https://mohingamatters.com/2024/03/07/education-left-behind-covid-coup-and-conscription/
Nicolai, S., Anderson, A., Hodgkin, M., Magee, A., & Khan, A. (2020). Strengthening coordinated education planning and response in crises: Global analysis framework. Overseas Development Institute. https://media.odi.org/documents/200428_global_analysis_bWDfrMf.pdf
No, L. (2024a). Crisis and continuity: Evaluating teacher and community strategies for sustaining education in war-torn areas of Myanmar. Asian Journal of Social Science Studies, 9(3), 18-31. https://doi.org/10.20849/ajsss.v9i3.1450
No, L. (2024b). From conflict to classroom: Understanding school-community-family partnerships in conflict-affected Myanmar. Journal of Education and Development, 8(3), 1-15. https://doi.org/10.20849/jed.v8i3.1432
No, L. (2024c). Our community, our future: Community-driven educational management and leadership in war zones. Asian Education Studies, 9(2), 1-15. https://doi.org/10.20849/aes.v9i2.1462
Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two-sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3, 71–92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
Schwarzer, R., & Hallum, S. (2008). Perceived teacher self-efficacy as a predictor of job stress and burnout: Mediation analyses. Applied Psychology, 57(1), 152–171. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2008.00359.x
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2010). Teacher self-efficacy and teacher burnout: A study of relations. Teaching and Teacher Education, 26(4), 1059–1069. https://doi.org/10.1016/j.tate.2009.11.001
Spillane, J. P., Halverson, R., & Diamond, J. B. (2004). Towards a theory of leadership practice: A distributed perspective. Journal of Curriculum Studies, 36(1), 3–34. https://doi.org/10.1080/0022027032000106726
Tait, M. (2008). Resilience as a contributor to novice teacher success, commitment, and retention. Teacher Education Quarterly, 35(4), 57–75. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ838701.pdf
Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–805. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1
IOM, UNHCR, & UNICEF. (2019). Access to education for refugee and migrant children in Europe. The Operational Data Portal (ODP). https://data.unhcr.org/en/documents/details/71202
UNICEF. (2022). UNICEF annual report 2022. https://www.unicef.org/reports/unicef-annual-report-2022
UNICEF Myanmar. (2024, December 20). 2024: A harrowing year for Myanmar’s children as conflict and crisis deepen. https://www.unicef.org/myanmar/stories/Myanmar-in-2024-eng
Wang, Y., & Pan, Z. (2023). Modeling the effect of Chinese EFL teachers' self-efficacy and resilience on their work engagement: A structural equation modeling analysis. Sage Open, 13(4), 1-15. https://doi.org/10.1177/21582440231214329
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
