อิคิไก : จากแนวคิดสู่แนวทางจัดการเรียนรู้นาฏศิลป์ที่ก่อให้เกิดคุณค่า

บทคัดย่อ

ระยะที่ผ่านมาครูนาฏศิลป์บางส่วนต้องเผชิญกับปัญหาและความท้าทายอันใหญ่หลวง เกี่ยวกับแนวคิดและวิธีการจัดการเรียนรู้ ที่ถูกมองว่ายังคงยึดโยงบทบาทและอำนาจครูเป็นศูนย์กลางมากเกินไป ขาดความยืดหยุ่น การส่งเสริมผู้เรียนให้ได้ค้นพบคุณค่า ทักษะ และประโยชน์ในการพัฒนาด้านอื่นที่จำเป็นถูกจำกัด การบูรณาการแนวคิดการจัดการเรียนรู้ร่วมกับอิคิไกเป็นแนวทางหนึ่งที่เชื่อว่า จะนำพาครูไปสู่กระบวนทัศน์ใหม่ที่ให้ความสำคัญกับผู้เรียนอย่างแท้จริง อิคิไก คือ ปรัชญาการใช้ชีวิตตามแบบวัฒนธรรมชาวญี่ปุ่น มีการวางระเบียบวิธีคิดให้สำรวจตรวจสอบเพื่อการค้นพบในสิ่งที่ชอบ สิ่งที่ถนัด สิ่งที่เป็นประโยชน์ และสิ่งที่สังคมต้องการ อันเป็นความหมายของการดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่าที่แท้จริง สาระสำคัญของการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางอิคิไก จึงเป็นการสร้างประสบการณ์เรียนรู้บนพื้นฐานของแนวคิดที่ว่า 1) นักเรียนชื่นชอบอะไรบ้างจากนาฏศิลป์ 2) นักเรียนถนัดอะไรบ้างจากนาฏศิลป์ 3) นักเรียนได้ประโยชน์อะไรบ้างจากนาฏศิลป์ และ 4) สังคมต้องการอะไรบ้างจากนาฏศิลป์ การตระหนักในแนวคิดดังกล่าวนับเป็นต้นธารสู่การแปรเปลี่ยนกระบวนทัศน์ใหม่ เพื่อสร้างการศึกษาที่ขยับขยายเพดานการเรียนรู้ไปสู่คุณประโยชน์และคุณค่าที่แท้จริง อีกทั้งยังทะลุผ่านการเรียนรู้แค่เพียงเลื่อนช่วงชั้นหรือการผลิตซ้ำวาทกรรม “เรียนนาฏศิลป์เพื่อการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่”