การกำหนดนโยบายการจัดการเงินโรงเรียนของกรุงเทพมหานคร ตามแนวคิดความเป็นธรรม ทางการศึกษาและสังคม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษากรอบแนวคิดเกี่ยวกับการกำหนดนโยบายจัดการเงินโรงเรียนตามแนวคิดความเป็นธรรมทางการศึกษาและสังคม  และ 2) เพื่อสำรวจสภาพการกำหนดนโยบายการจัดการเงินของโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร ตามแนวคิดความเป็นธรรมทางการศึกษาและสังคม วิธีดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนานโยบายการจัดการเงินโรงเรียนตามแนวคิดความเป็นธรรมทางการศึกษา 2) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการกำหนดนโยบายการจัดการเงินโรงเรียนของกรุงเทพมหานครด้วยแบบสอบถามจากผู้อำนวยการ ครู และผู้ปกครองในโรงเรียนตัวอย่าง 205 โรงเรียน จากโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครทั้งหมด 437 โรงเรียน

ผลการวิจัยพบว่า กรอบแนวคิดเกี่ยวกับการกำหนดนโยบายการจัดการเงินโรงเรียนตามแนวคิดความเป็นธรรมทางการศึกษาและสังคม ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) แนวคิดเกี่ยวกับการกำหนดนโยบาย (2) แนวคิดเกี่ยวกับการจัดการเงินโรงเรียน (3) แนวคิดเกี่ยวกับความเป็นธรรมทางการศึกษา และ (4) แนวคิดเกี่ยวกับความเป็นธรรมทางสังคม ด้านสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการกำหนดนโยบายการจัดการเงินโรงเรียนของกรุงเทพมหานครพบว่า (1)  ควรกำหนดนโยบายจากประเด็นที่ถกเถียงกันและค่านิยมเกี่ยวกับความเป็นธรรมทางการศึกษาและสังคม รวมถึงสอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542  (2) การจัดเงินของรัฐไปยังโรงเรียนควรคำนึงถึงความต้องการที่แตกต่างกันของโรงเรียนกับนักเรียน (3) การให้ผู้ที่มิใช่ภาครัฐมีส่วนร่วมในการสนับสนุนค่าใช้จ่ายทางการศึกษาควรคำนึงถึงความสามารถในการแบกรับค่าใช้จ่ายและความสมัครใจของบุคคล และ (4) ควรกระจายอำนาจการตัดสินใจใช้จ่ายเงินของโรงเรียนออกจากศูนย์กลางให้ได้มากที่สุดเพื่อให้การใช้เงินสามารถตอบสนองได้ตรงกับความต้องการที่สุด