การพัฒนารูปแบบการนิเทศการเรียนการสอนภายในโรงเรียนขนาด เล็กด้วยเทคนิคการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิด

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาปัจจุบันและความคาดหวังในการนิเทศการเรียนการสอนภายในโรงเรียนขนาดเล็ก 2) เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการนิเทศการเรียนการสอนภายในโรงเรียนขนาดเล็กด้วยเทคนิคการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิด 3) เพื่อศึกษาผลการทดลองรูปแบบนิเทศการเรียนการสอนภายในโรงเรียนขนาดเล็กด้วยเทคนิคการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิด 4) เพื่อประเมินผลรูปแบบการนิเทศการเรียนการสอนภายในโรงเรียนขนาดเล็กด้วยเทคนิคการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิด  ผู้วิจัยใช้วิธีวิจัยแบบการวิจัยและพัฒนา (Research and Development : R&D) ซึ่งมีขั้นตอนการวิจัย และพัฒนารูปแบบการนิเทศการเรียนการสอนด้วยเทคนิคการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิดเป็น 4 ระยะ ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพปัญหาปัจจุบัน ขั้นตอนที่ 2 การสร้างและพัฒนารูปแบบการนิเทศการเรียนการสอน ขั้นตอนที่ 3 การทดลองนำรูปแบบการนิเทศการเรียนการสอน โดยดำเนินการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ โรงเรียนที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 2 โรงเรียน ครู 19 คน ผู้บริหาร 2 คนผู้วิจัยผู้ช่วยวิจัยคณะวิทยากร และคณะทำงาน รวมทั้งสิ้น 35 คน โดยใช้รูปแบบการนิเทศการเรียนการสอน 6 ขั้นของแฮริส (1985) และขั้นตอนที่ 4 การประเมินผลรูปแบบการนิเทศการเรียนการ โดยการสังเกตผลในชั้นเรียนและการสัมภาษณ์ ที่ทำควบคู่ไปกับขั้นตอนการปฏิบัติ เป็น 3 ระยะ 1) การติดตามผลการสังเกต 2)  การสะท้อนคิด  3) การสะท้อนผล  (After Action Review: AAR)  เป็นการสะท้อนผลขึ้นสรุปหลังจากสะท้อนคิดแล้ว

            ผลการวิจัยพบว่า ผู้เข้าประชุมเชิงปฏิบัติการโรงเรียนที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย สามารถดำเนินการชี้แนะสะท้อนคิดวิเคราะห์สภาพของงานที่ต้องการพัฒนาหรือต้องการเปลี่ยนแปลงได้ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนให้ดี มีความความพึงพอใจในการอบรมเชิงปฏิบัติการการนิเทศการเรียนการสอนทุกกิจกรรมที่จัดขึ้น 1) ด้านบุคลากร พบว่ามีความรู้ในการนิเทศการเรียนการสอนมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการจัดการเรียนการสอน และสามารถวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดจากการจัดการเรียนการสอนและหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาได้สอดคล้องกัน 2) ด้านกระบวนการจัดการเรียนรู้ ในการจัดการเรียนการสอนนั้น ครูควรจัดเตรียม เอกสาร สื่อ อุปกรณ์ และควรใช้สื่อในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน 3)  ด้านเทคนิค ทุกคนมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับรูปแบบการนิเทศการเรียนการสอนและแนวทางในการดำเนินงานและสามารถปรับเปลี่ยนไปตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในภายหลังได้ จากการปฏิบัติจริงทำให้มีความรู้และประสบการณ์ และที่สำคัญเกิดองค์ความรู้คือ “รูปแบบการนิเทศการเรียนการสอนด้วยเทคนิคการนิเทศภายในโรงเรียนขนาดเล็กด้วยเทคนิคการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิด”