กลยุทธ์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์  1)  เพื่อศึกษาองค์ประกอบของการป้องกันปัญหายาเสพติดของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7 2)  เพื่อศึกษาองค์ประกอบของการแก้ไขปัญหายาเสพติดในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค  7 และ 3)  เพื่อศึกษากลยุทธ์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7  วิธีดำเนินการวิจัยมีขั้นตอน คือ 1)  การกำหนดตัวแปร 2)  การวิเคราะห์องค์ประกอบการป้องกันและการแก้ไขปัญหายาเสพติดในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา  และ  3) การสนทนากลุ่มย่อย (Focus group) เพื่อศึกษากลยุทธ์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา  กลุ่มตัวอย่างคือ โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7 จำนวน 205 โรงเรียน ผู้ให้ข้อมูลโรงเรียนละ 3 คน คือ ผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการโรงเรียน และครูที่รับผิดชอบงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในโรงเรียน รวมจำนวน 615 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามความคิดเห็น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์องค์ประกอบ ค่าฐานนิยม และการวิเคราะห์เนื้อหา

        ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบการป้องกันปัญหายาเสพติดในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7 มี 8 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การบริหารแบบมีส่วนร่วม (2) การจัดการความรู้  (3) การสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ  (4) การรู้จักตนเอง  (5) ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน (6) ขบวนการขัดเกลาทางสังคม  (7) วิถีชีวิตพอเพียง  และ(8) กิจกรรม TO BE NUMBER ONE 2) องค์ประกอบการแก้ไขปัญหายาเสพติดในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7 มี 11 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) เครือข่ายความร่วมมือ (2) ระบบพี่เลี้ยง  (3) ทักษะชีวิต  (4) ภูมิคุ้มกันทางสังคม (5) การพัฒนาศักยภาพผู้เรียน  (6) การสนับสนุนทางสังคม  (7) ทักษะกระบวนการคิด  (8) พลังอำนาจเยาวชน (9) ศาสตร์ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา (10) ครอบครัวสีขาว  และ11) ตัวแบบความประพฤติ 3)  กลยุทธ์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในพื้นที่ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 7 กลยุทธ์ในการป้องกันปัญหายาเสพติด ได้แก่ 1) ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย และพัฒนาระบบงานป้องกันปัญหายาเสพติดด้วยวงจรคุณภาพ PDCA 2) สร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดด้วยการส่งเสริมการเรียนรู้ที่หลากหลาย เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจห่างไกลยาเสพติด 3) พัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนให้มีคุณภาพและทั่วถึง 4) นำผู้สูงวัย และเพื่อน มาเป็นพี่เลี้ยงเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติด  5) ส่งเสริมการดำรงชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงและความเป็นไทย 6) สร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ ด้วยกิจกรรมที่หลากหลาย และ 7) กิจกรรมเพื่อนใจวัยรุ่น กิจกรรม TO BE NUMBER ONE กลยุทธ์ในการแก้ไขปัญหายาเสพติด ได้แก่ 1) จัดตั้งภาคีเครือข่ายแก้ไขปัญหายาเสพติดในหมู่บ้าน 2) จัดกิจกรรม “เปิดใจ เปิดวัย” ยอมรับฟังปัญหาซึ่งกันและกันระหว่างครอบครัว 3) จัดกิจกรรมการสัมภาษณ์เพื่อสร้างแรงจูงใจในการเลิกยาเสพติด 4) จัดกิจกรรมสร้างทางเลือกให้นักเรียนที่ผ่านการบำบัดเพื่อฟื้นฟูสภาพจิตใจและการค้นพบตนเอง 5) จัดกิจกรรมค่ายอาสา (CSR) เพื่อพัฒนาชุมชน สังคม เพื่อใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์และสร้างคุณค่าให้ตนเองหลังการบำบัด 6) ส่งเสริมบุคลากรให้บุคลากรทางการศึกษามีองค์ความรู้และทักษะการปฏิบัติงานด้านการแก้ไขปัญหายาเสพติด เป็นผู้มีคุณธรรม มุ่งมั่นในการทำงานและเป็นแบบอย่างที่ดี 7) จัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนอย่างหลากหลาย 8) จัดกิจกรรมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ 9) จัดกิจกรรมสร้างพลังอำนาจให้กับเยาวชน   10) ใช้ศาสตร์พระราชทาน “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” 11) จัดกิจกรรมบ้านสีขาวปลอดความรุนแรงและอบายมุข พ่อ - แม่ เป็นแบบอย่างที่ดี