โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำประสานพลังของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำประสานพลังของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่พัฒนาขึ้นจากทฤษฎีและผลงานวิจัยกับข้อมูล  เชิงประจักษ์  2) เพื่อทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของรูปแบบโมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำประสานพลังของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานระหว่างขนาดของสถานศึกษาที่แตกต่างกัน และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการเสริมสร้างปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะผู้นำประสานพลังของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 966 คน โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่น 0.92 และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ Mplus สถิติพรรณนาและสถิติอ้างอิง มีผลการวิจัยดังนี้

                 โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำประสานพลังของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ตามเกณฑ์ดังนี้  = 109.173, df = 91, p-value = 0.0942, /df = 1.199, CFI = 0.998, TLI = 0.996, RMSEA = 0.016, SRMR = 0.023

                  ผลการวิเคราะห์อิทธิพลทางตรง อิทธิพลทางอ้อม และอิทธิพลรวม พบว่า โครงสร้างองค์กรมีอิทธิพลรวมสูงสุด เท่ากับ 0.654 รองลงมา คือ พฤติกรรมภาวะผู้นำ 0.607 ความเชื่อ ทัศนคติ และค่านิยม 0.364 และแรงขับภายนอก 0.314 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยร่วมกันอธิบายภาวะผู้นำประสานพลังได้ร้อยละ 78.90 และพบว่าโมเดลมีความไม่แปรเปลี่ยนตามขนาดของสถานศึกษา

                     การศึกษาแนวทางการเสริมสร้างปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะผู้นำประสานพลังของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ด้านโครงสร้างองค์กร ประกอบด้วย 5 แนวทาง คือ 1) บุคลากรมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ 2) จัดระบบโครงสร้างภาระงานตามความรู้ความสามารถ 3) กระจายอำนาจและให้อิสระกลุ่มงาน 4) ส่งเสริมบุคลากรในการทำงานเป็นทีม และ 5) สร้างเครือข่ายความร่วมมือพัฒนาคุณภาพการศึกษา และด้านพฤติกรรมภาวะผู้นำ ประกอบด้วย 6 แนวทาง คือ 1) ผู้บริหารมีวิสัยทัศน์เชิงคุณภาพ โดยการมีส่วนร่วมและใช้ข้อมูลที่หลากหลายในการตัดสินใจ 2) ผู้บริหารมีทักษะในการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ 3) ผู้บริหารมีทักษะในการเรียนรู้ ปรับตัวและใช้นวัตกรรมใหม่ ๆ 4) ผู้บริหารให้ความเชื่อมั่นบุคลากรและสร้างแรงบันดาลใจ 5) ผู้บริหารมเป็นกันเอง ยืดหยุ่นและดูแลเอาใจใส่บุคลากร และ 6) ผู้บริหารปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี