รูปแบบการบริหารเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3 โดยประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์  1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบการบริหารเชิงพุทธ ของผู้บริหารสถานศึกษา 2)  เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงพุทธ ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น  เขต 3 โดยประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง  3) เพื่อศึกษาผลการทดลองและประเมินการใช้รูปแบบการบริหารเชิงพุทธ ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่นเขต 3  โดยประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง  ดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะดังนี้  ระยะที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบการบริหารเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษา  ศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทำการวิเคราะห์ สังเคราะห์เนื้อหาโดยใช้ตารางเมตริกซ์เพื่อให้ได้องค์ประกอบของการบริหารเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาและยืนยันองค์ประกอบโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ทรงคุณวุฒิ ระยะที่ 2 การสร้างรูปแบบการบริหารเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษา โดยการศึกษาดูงานโรงเรียนต้นแบบจำนวน  2  แห่ง สัมภาษณ์กลุ่ม กลุ่มบุคคลสำคัญ ของโรงเรียนต้นแบบ จำนวน 2 แห่ง ร่างรูปแบบ โดยการ workshop แล้วตรวจสอบและยืนยันตามความเหมาะสมของรูปแบบโดยการสัมมนาผู้เชี่ยวชาญ โดยยึดกรอบ PSE (PHILOSOPHY OF THE “ Sufficiency Economy”) ระยะที่ 3 การศึกษาผลการทดลองและการประเมินผลการใช้รูปแบบและประเมินผลจากบุคคลภายนอกตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง แล้ว วิเคราะห์เนื้อหา

                   ผลการวิจัย พบว่า

                   รูปแบบการบริหารเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3  โดยประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงประกอบด้วยองค์ประกอบด้านการครองตน มี 11 องค์ประกอบย่อย  ดังนี้  1) วางตัวดีและเหมาะสม กับตำแหน่งผู้นำ 2) มีวุฒิภาวะทางอารมณ์เหมาะสม  3) ให้ความเป็นกันเองและไม่เย่อหยิ่งถือตั 4) เป็นคนมีวิสัยทัศน์กว้างไกล 5) พัฒนาศักยภาพตนเองอยู่เสมอ6) ตรงต่อเวลาและบริหารเวลาได้อย่างเหมาะสม 7) ทำตนให้เป็นที่ยอมรับของชุมชน 8)  มีศรัทธาต่อตนเองและวิชาชีพ  9)  ยึดหลักศีลธรรม จริยธรรม ระเบียบ และกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องเสมอ  10) มีความซื่อสัตย์สุจริตต่อหน้าที่เสมอ  (มีโอตตัปปะ)    11) ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความระมัดระวังตนหรือมีสติเสมอ องค์ประกอบด้านด้านครองคน  มี 9 องค์ประกอบย่อย  ดังนี้  1) เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ด้านวัตถุสิ่งของ แก่ครูเสมอ  2) เป็นผู้เสียสละและไม่เห็นแก่ตัว  3.)มีศิลปะในการพูดโน้มน้าวจิตใจครู4) อุทิศตนทำงานในหน้าที่อย่างเต็มที่เพื่อมุ่งสู่เป้าหมาย 5) ยึดประโยชน์ส่วนร่วมเหนือประโยชน์ส่วนตน 6) ส่งเสริมสนับสนุนครูทุกคนให้มีความก้าวหน้า 7) มักช่วยเหลือครูที่ประสบปัญหาเสมอ 8)แสดงความยินดีกับครูที่ประสบความสำเร็จ 9) รู้จักอุปนิสัยความรู้ความสามารถของครูเป็น รายบุคคลเป็นอย่างดี  องค์ประกอบด้านด้านการครองงาน มี 9 องค์ประกอบย่อย  ดังนี้  1) การมีความกระตือรือร้นต่อการทำงานในหน้าที่  2) การรักและทุ่มเทในหน้าที่  3) การมีความขยันและกล้าเผชิญกับปัญหา   4) การใฝ่เรียนรู้และสร้างสรรค์งานอยู่เสมอ  5) การมีความตั้งใจทำงานและไม่ทิ้งงาน  6)  การเอาใจใส่งานและคนพอ ๆ กัน  7) การทำงานด้วยความสุขุมและรอบคอบทุกครั้ง  8) การทำงานโดยใช้หลักเหตุผล 9) มีความริเริ่มสร้างสรรค์สิ่งใหม่เสมอ