รูปแบบการพัฒนาศักยภาพกลุ่มอาชีพจักสานไม้ไผ่เพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาบ้านหนองเคน จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาระดับศักยภาพด้านทักษะการผลิต ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ด้านการบริหารจัดการกลุ่ม และด้านการตลาดของกลุ่มจักสานไม้ไผ่บ้านหนองเคน ตำบลหนองแสน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม 2. เพื่อศึกษาแนวทางการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่บ้านหนองเคน ตำบลหนองแสน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม 3. เพื่อศึกษาการพัฒนาระบบการบริหารจัดการกลุ่มอาชีพและการสร้างช่องทางการจำหน่าย และ 4. เพื่อศึกษาผลกระทบทางเศรษฐกิจของสมาชิกกลุ่มจักสานไม้ไผ่บ้านหนองเคน ตำบลหนองแสน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ มีเครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินผลการจัดกิจกรรม โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ ประชาชนบ้านหนองเคน ตำบลหนองแสน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 70 คน โดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับศักยภาพด้านทักษะการผลิต ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ด้านการบริหารจัดการกลุ่ม และด้านการตลาดของกลุ่มจักสานไม้ไผ่บ้านหนองเคน ตำบลหนองแสน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม ผลการเปรียบเทียบศักยภาพก่อนและหลังการพัฒนา พบว่า โดยรวมศักยภาพของกลุ่มจักสานไม้ไผ่หลังการพัฒนาอยู่ในระดับมากที่สุด (x̅= 4.35, S.D.= 0.40) สูงกว่าก่อนการพัฒนาซึ่งอยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = 2.98, S.D. = 0.49) 2) แนวทางการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่บ้านหนองเคน ตำบลหนองแสน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม ผลการเปรียบเทียบศักยภาพก่อนและหลังการพัฒนา พบว่า โดยรวมศักยภาพของกลุ่มจักสานไม้ไผ่หลังการพัฒนาอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.10, S.D. = 0.40) สูงกว่าก่อนการพัฒนาซึ่งอยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = 2.99, S.D. = 0.47) 3) การพัฒนาระบบการบริหารจัดการกลุ่มและการสร้างช่องทางการจำหน่าย พบว่า โดยรวมศักยภาพของกลุ่มจักสานไม้ไผ่หลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างชัดเจน โดยก่อนการพัฒนาอยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = 2.94, S.D. = 0.49) และหลังการพัฒนาอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.19, S.D. = 0.41) และ 4) ผลกระทบทางเศรษฐกิจของสมาชิกกลุ่มจักสานไม้ไผ่บ้านหนองเคน ตำบลหนองแสน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม พบว่า สมาชิกกลุ่มมีรายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้น มีความมั่นคงทางอาชีพมากขึ้น และมองเห็นโอกาสทางเศรษฐกิจในอนาคตที่ชัดเจนขึ้น การพัฒนาศักยภาพจึงไม่เพียงส่งผลต่อรายได้เท่านั้น แต่ยังช่วยสร้างความเข้มแข็งให้กับโครงสร้างเศรษฐกิจระดับครัวเรือนและชุมชน