ตำนานการสร้างองค์พระธาตุศรีธาตุประมัญชา วัดพระธาตุศรีธาตุประมัญชา ตำบลจำปี อำเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี ชุดสัตการศรีธาตุประมัญชา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาตำนานการสร้างองค์พระธาตุศรีธาตุประมัญชา ตำบลจำปี อำเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี และ 2. เพื่อสร้างสรรค์นาฏยนิพนธ์ ชุดสัตการศรีธาตุประมัญชา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 4 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารและแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ตำนานการสร้างองค์พระธาตุศรีธาตุประมัญชา ตำบลจำปี อำเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี เป็นตำนาน พื้นถิ่นแบบมุขปาฐะ ที่มีความสอดคล้องกันกับหลักฐานทางโบราณคดีและความเชื่อท้องถิ่น ตำนานการสร้างองค์พระธาตุศรีธาตุประมัญชานี้ จึงมีอิทธิพลและส่งผลอย่างยิ่ง ต่อความคิด วัฒนธรรม ประเพณี และการดำรงชีวิตอยู่ของประชาชนในพื้นที่อย่างเหนียวแน่น และ 2) สร้างสรรค์นาฏยนิพนธ์ ชุดสัตการศรีธาตุประมัญชา ได้ออกแบบการแสดงเป็น 3 ช่วง ได้แก่ ช่วงที่ 1 กล่าวถึงปฐมเหตุในการเดินไปยังภูกำพร้าและเข้าสู่ขบวนเสด็จของเจ้าเมืองเป็งจางนครราชที่นำเอาทรัพย์สมบัติไปร่วมสร้างพระธาตุพนม ศิลปะและรูปแบบการแต่งกาย อุปกรณ์ ฉากและดนตรี มีรูปแบบ แบบศิลปะขอม ช่วงที่ 2 กล่าวถึงกษัตริย์เมืองเป็งจางนครราชแจ้งการสร้างพระธาตุตามเจตตนาศรัทธา รูปแบบทำนองดนตรี รูปแบบการแต่งกาย อุปกรณ์ ฉาก ยังคงเป็นศิลปะแบบขอม แต่มีอารมณ์ที่สื่อถึงความงดงามและความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา และช่วงที่ 3 กล่าวถึงชาวเมืองออกมาสักการะเฉลิมฉลองสมโภชน์องค์พระธาตุศรีประมัญชา รูปแบบทำนองดนตรี รูปแบบการแต่งกาย อุปกรณ์ ฉาก เป็นศิลปะแบบทวารวดี และในช่วงท้าย ศิลปะแบบขอมและทวารวดี มีการผสมผสานกลมเกลียว เชื่อมโยงกัน โดยยังคงอัตลักษณ์ของวัฒนธรรมแบบทวารวดีและขอม