การสร้างสรรค์นาฏยนิพนธ์ ปัว
คำสำคัญ:
ความเชื่อ, พิธีกรรม, การลำทรงบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความเชื่อพิธีกรรมการลำทรงของนางดาว พานโน หมู่บ้านพระยืน ตำบลพระยืน อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น และ 2. เพื่อสร้างสรรค์นาฏยนิพนธ์ชุด ปัว เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ นางดาว พานโน นำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลวิจัยพบว่า 1) ความเชื่อของคนอีสานเกี่ยวกับการลำทรง มีรากฐานมาจากความเชื่อเรื่อง “ผี ครู และสิ่งศักดิ์สิทธิ์” ที่คอยปกปักรักษาผู้คนในชุมชน โดยมองว่าการลำทรงเป็นพิธีกรรมที่สามารถสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับสิ่งเหนือธรรมชาติได้ นางดาว พานโนทำหน้าที่เป็นผู้ประกอบพิธีและเป็นสื่อกลางในการรักษา เยียวยา และให้คำแนะนำแก่ผู้ที่มาขอความช่วยเหลือส่งผลให้พิธีกรรมลำทรงยังคงได้รับความศรัทธาและยึดถือเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชุมชนในหมู่บ้านพระยืนอย่างต่อเนื่อง และ 2) การสร้างสรรค์การแสดงชุด ปัว ได้นำเสนอการแสดงตามกระบวนการ ประกอบด้วย 2.1) การนำเสนอรูปแบบการแสดง 2.2) ลักษณะเครื่องแต่งกาย 2.3) การออกแบบแปรแถว 2.4) ออกแบบการแสดง 2.5) การแต่งหน้า 2.6) เนื้อร้องทำนองเพลง นำกระบวนการการคิดประดิษฐ์สร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่โดยยึดหลักทฤษฎีสุนทรียศาสตร์และแนวคิดนาฏยประดิษฐ์ เพื่อทำให้เกิดความสร้างสรรค์นาฏยนิพนธ์ที่สวยงามและน่าสนใจมากยิ่งขึ้น
