แนวทางการส่งเสริมคุณภาพชีวิตสำหรับผู้สูงอายุด้วยกิจกรรมดนตรีบำบัดในจังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุผ่านกิจกรรมดนตรีบำบัดในบริบทชุมชน โดยศึกษาจากโครงการส่งเสริมคุณภาพชีวิตสำหรับผู้สูงอายุด้วยกิจกรรมดนตรีบำบัดในจังหวัดมหาสารคาม ซึ่งดำเนินงานกับผู้สูงอายุในพื้นที่ตำบลเกิ้ง อำเภอเมืองมหาสารคาม จำนวน 60 คน แนวคิดของโครงการยึดหลักการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมที่ครอบคลุมมิติด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคม ภายใต้แนวคิดการสูงวัยอย่างมีพลัง (Active Ageing) ผ่านการออกแบบกิจกรรมดนตรีบำบัด 3 รูปแบบ ได้แก่ การร้องเพลงเพื่อกระตุ้นความทรงจำและสร้างความสุขทางอารมณ์ การเล่นเครื่องดนตรีอย่างง่ายเพื่อส่งเสริมสมาธิและการประสานงานของร่างกาย และการเคลื่อนไหวร่างกายประกอบดนตรีเพื่อพัฒนาสมรรถภาพทางกายและความสัมพันธ์ทางสังคม ผลการวิเคราะห์พบว่า กิจกรรมดนตรีบำบัดมีส่วนช่วยส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในสามมิติหลัก ได้แก่ ด้านร่างกาย จิตใจและอารมณ์ และสังคม โดยผู้สูงอายุมีความคล่องตัวและการทรงตัวดีขึ้น มีอารมณ์แจ่มใส ลดความวิตกกังวล และเกิดความสัมพันธ์ที่ดีภายในกลุ่ม รวมทั้งมีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนมากขึ้น นอกจากนี้ การออกแบบกิจกรรมที่มีความต่อเนื่อง เหมาะสมกับศักยภาพของผู้สูงอายุ และเปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วม เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดผลลัพธ์เชิงบวกอย่างยั่งยืน องค์ความรู้จากโครงการชี้ให้เห็นว่าดนตรีบำบัดสามารถเป็นเครื่องมือในการส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมของผู้สูงอายุในระดับชุมชน และสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนากิจกรรมส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในพื้นที่อื่นได้อย่างเหมาะสม