แนวทางการพัฒนาความฉลาดรู้ดิจิทัลของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ขอนแก่น เขต 3

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความฉลาดรู้ดิจิทัลของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3 และ 2. เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาความฉลาดรู้ดิจิทัลของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีเครื่องมือการวิจัย คือ แบบสอบถาม โดยมีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 306 คน ที่มาจากการใช้สูตรของทาโร่ ยามาเน (Taro Yamane, 1973) ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ความฉลาดรู้ดิจิทัลของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x̅= 3.61, S.D.= 0.43) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านที่มีการปฏิบัติสูงสุด คือ ด้านสิทธิทางดิจิทัล (x̅= 3.92, S.D.= 0.38) รองลงมา คือ ด้านการสื่อสารดิจิทัล (x̅= 3.86, S.D.= 0.38) และด้านที่มีระดับผลการปฏิบัติใน 3 ลำดับสุดท้าย คือ ด้านความปลอดภัยทางดิจิทัล (x̅= 3.57, S.D.= 0.43) ต่อมาคือ ด้านความมั่นคงดิจิทัล (x̅= 3.43, S.D.= 0.44) และด้านการรู้ดิจิทัล (x̅= 3.29, S.D.= 0.52) ตามลำดับ และ 2) แนวทางการพัฒนาความฉลาดรู้ดิจิทัลของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3 ประกอบด้วย 2.1) ด้านความปลอดภัยทางดิจิทัล แนวทาง ควรพัฒนาครูให้มีภูมิคุ้มกันทางดิจิทัลผ่านการอบรมตรวจสอบข่าวปลอมและใช้สื่อออนไลน์อย่างรอบคอบควบคู่กับการรักษาความปลอดภัยข้อมูลส่วนบุคคลและองค์กรตามหลัก PDPA โดยเน้นทักษะการรู้เท่าทันสื่อที่ใช้การคัดกรองข้อมูลจากแหล่งอ้างอิงที่หลากหลาย 2.2) ด้านความมั่นคงดิจิทัล แนวทาง ควรเสริมสร้างเกราะป้องกันไซเบอร์ให้ครูด้วยการอัปเดตซอฟต์แวร์และระบบป้องกันไวรัสให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ พร้อมยกระดับความปลอดภัยบัญชีด้วยการยืนยันตัวตนหลายชั้น (2FA) และการจัดการรหัสผ่านที่มีประสิทธิภาพควบคู่กับการแยกเครือข่าย Wi-Fi ส่วนตัวออกจากโรงเรียนและตั้งค่ารหัสผ่านเราเตอร์ที่รัดกุม และ 2.3) ด้านการสื่อสารในโลกดิจิทัล แนวทางควรสร้างวัฒนธรรมการสื่อสารระดับมืออาชีพผ่านแพลตฟอร์ม PLC โดยเน้นหลักคิดก่อนคลิกและความรับผิดชอบต่อร่องรอยดิจิทัลที่คงอยู่ถาวรควบคู่กับการปฏิบัติตามนโยบายโรงเรียนและหลัก PDPA อย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการขอความยินยอมก่อนโพสต์ภาพนักเรียน และมีระบบพี่เลี้ยงช่วยสอนการตั้งค่าความเป็นส่วนตัว