ข้อเสนอกลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดปราจีนบุรี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นและวิเคราะห์สภาพแวดล้อมการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดปราจีนบุรี 2. เพื่อสร้างข้อเสนอกลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดปราจีนบุรี และ 3. ข้อเสนอกลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดปราจีนบุรี เป็นการวิจัยเชิงผสมผสานระหว่างเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบประเมินข้อเสนอกลยุทธ์ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 335 คน ที่มาจากการคำนวนขนาดกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สูตรตารางของ Krejcie, R. V. and Morgan, D. W. (1970) ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 ที่ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น และกลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน และผู้ประเมินข้อเสนอกลยุทธ์ จำนวน 20 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดปราจีนบุรี โดยภาพรวมมีค่า PNI = 0.25 เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรมการศึกษามีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNI = 0.34) รองลงมาคือ ด้านการสร้างเครือข่ายความร่วมมือและการสื่อสารเชิงกลยุทธ์ (PNI = 0.25) ด้านการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์และผลลัพธ์ (PNI = 0.23) ด้านการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องและพัฒนาศักยภาพ (PNI = 0.22) และด้านภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์และการเปลี่ยนแปลง (PNI = 0.21) ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์สภาพแวดล้อม (SWOT Analysis) พบจุดแข็งด้านโครงสร้างการบริหารที่ชัดเจนและชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพที่เข้มแข็ง จุดอ่อนด้านการขาดสมรรถนะเทคโนโลยีดิจิทัลเชิงลึกและระบบการพัฒนาที่ขาดความต่อเนื่อง โอกาสจากนโยบายรัฐบาลและการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) และภัยคุกคามจากการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วและความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา 2) ข้อเสนอกลยุทธ์ประกอบด้วย วิสัยทัศน์ พันธกิจ 5 ข้อ เป้าประสงค์ 5 ด้าน และประเด็นกลยุทธ์ 5 ประเด็น ครอบคลุมสมรรถนะ 5 ด้าน ได้แก่ (1) เทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรมการศึกษา (2) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือและการสื่อสารเชิงกลยุทธ์ (3) การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์และผลลัพธ์ (4) การเรียนรู้ตลอดชีวิตและการพัฒนาศักยภาพอย่างต่อเนื่อง และ (5) ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์และการบริหารการเปลี่ยนแปลง และ 3) ผลการประเมินข้อเสนอกลยุทธ์ พบว่า โดยรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̅= 4.65, S.D. = 0.49) มีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก (x̅= 4.48, S.D. = 0.52) และมีความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด (x̅=  4.70, S.D. = 0.47)