การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำทางวิชาการสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 และ 2. เพื่อพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ มีเครื่องมือการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการสำหรับครู โดยมีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 299 คน ที่มาจากการเปิดตารางของเครจซี่ และมอร์แกน (Krejcie, R. V. and Morgan, D. W., 1970) แล้วทำการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ และมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 5 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่ได้จากแบบสอบถามและแบบประเมินโปรแกรมมาวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ค่าร้อยละ และวิเคราะห์ความต้องการจำเป็น (PNI_modified) และแบบสัมภาษณ์มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำทางวิชาการของครูโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (x̅ = 3.03, S.D. = 0.79) และสภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̅ = 4.58, S.D. = 0.51) ส่วนค่าดัชนีความต้องการจำเป็น พบว่า ด้านที่มีดัชนีความต้องการจำเป็นมากที่สุด คือ ด้านการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ (PNI_{modified =} 0.552) รองลงมา คือ ด้านการพัฒนานักเรียน (PNI_{modified =} 0.528) ด้านการพัฒนาหลักสูตร (PNI_{modified =} 0.502) และด้านการพัฒนาตนเอง (PNI_{modified =} 0.490) ส่วนด้านการพัฒนาเพื่อนครู มีค่าดัชนีความต้องการจำเป็นต่ำสุด (PNI_{modified =} 0.489) และ 2) การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 ประกอบด้วย 2.1) หลักการ 2.2) วัตถุประสงค์ 2.3) เนื้อหากิจกรรม มี 5 Module ประกอบด้วย Module 1 การพัฒนานักเรียน Module 2 การพัฒนาตนเอง Module 3 การพัฒนาเพื่อนครู Module 4 การพัฒนาหลักสูตร และModule 5 การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ 2.4) กระบวนการจัดการเรียนรู้ในโปรแกรม ประกอบด้วย การฝึกอบรม การศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง โดยจัดตามหลักการพัฒนาแบบ 70 : 20 : 10 และ 2.5) การวัดและประเมินผล ประกอบด้วย การประเมินความรู้และความเข้าใจด้านภาวะผู้นำทางวิชาการ ก่อนและหลังการพัฒนา การประเมินความสามารถในการออกแบบ จัดกิจกรรม และประยุกต์ใช้ความรู้ในการพัฒนาผู้เรียน ตนเอง เพื่อนครู และหลักสูตร การประเมินคุณลักษณะผู้นำทางวิชาการ และประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมการพัฒนา ผลการประเมินโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 ภาพรวมมีความเหมาะสมระดับมากที่สุด (x̅ = 4.61, S.D. = 0.48) และมีความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด (x̅ = 4.79, S.D. = 0.40)