ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดเขตอำนาจศาลทหารของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาถึงปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดเขตอำนาจศาลทหารไทยและการจำกัดสิทธิอุทธรณ์และฎีกาในศาลทหารในเวลาไม่ปกติ 2. เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎี หลักกฎหมายระหว่างประเทศ กฎหมายต่างประเทศ และกฎหมายไทยเกี่ยวกับการกำหนดเขตอำนาจศาลทหาร และ 3. เพื่อเสนอแนวทางในการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวกับการกำหนดเขตอำนาจศาลทหารไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการศึกษาวิจัยจากการค้นคว้าตัวบทกฎหมาย หนังสือคำอธิบายกฎหมายที่เกี่ยวข้อง คำพิพากษาศาลฎีกาและศาลทหารสูงสุด บทความทางวิชาการ วิทยานิพนธ์ เอกสารงานวิจัย แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดเขตอำนาจศาลทหารไทย พบว่า ประเทศไทยยังมีนิยามคำว่า คดีที่มีลักษณะเฉพาะทางทหาร เพื่อใช้เป็นฐานคิดในการกำหนดลักษณะคดีที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร และยังไม่มีการประกาศลักษณะความผิดที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ศาลทหารมีดุลพินิจในการไม่รับคดีที่เห็นว่าไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร โดยไม่มีการกำหนดหลักเกณฑ์กำกับการใช้ดุลพินิจของศาลทหารไว้อย่างชัดเจน 2) กองทัพในต่างประเทศได้นำหลักการตามบทนิยามเพื่อประกาศลักษณะคดีที่อยู่ในอำนาจศาลทหารไว้อย่างชัดเจน ทำให้การจำหน่ายคดีที่ไม่อยู่ในอำนาจศาลทหารมีการกำหนดหลักเกณฑ์ให้คดีที่ไม่มีการประกาศไว้จะเป็นคดีที่ศาลทหารไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษา และไม่มีข้อห้ามในการอุทธรณ์ฎีกาคำพิพากษาศาลทหารในช่วงที่ที่เกิดสงครามหรือความไม่สงบ และ 3) ควรกำหนดนิยามคำว่าคดีที่มีลักษณะเฉพาะทางทหารไว้ในพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 มาตรา 13 และประกาศบัญชีความผิดที่อยู่ในอำนาจศาลทหารท้ายพระราชบัญญัติดังกล่าว กำหนดหลักเกณฑ์คดีที่ไม่อยู่ในอำนาจศาลทหารแทนการให้ดุลพินิจแก่ศาลทหารไว้ในมาตรา 14(4) และควรให้คู่ความมีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาคำพิพากษาศาลทหารในเวลาไม่ปกติ ภายใต้เงื่อนไขและหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาทหารในมาตรา 61 วรรคสอง