การสร้างความตระหนักรู้ในกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ กรณีศึกษานักศึกษานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความรู้ความเข้าใจของนักศึกษาที่มีต่อกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ และ 2. เพื่อสร้างแนวทางพัฒนากระบวนการสร้างองค์ความรู้ในกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ให้กับนักศึกษา เป็นการวิจัยแบบเชิงปริมาณ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบประเมินความรู้ความเข้าใจใช้แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิธีดำเนินการวิจัยกระทำการเรียนรู้ผ่านกิจกรรม โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษานิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ที่ลงทะเบียนในรายวิชาพระธรรมนูญศาลยุติธรรมและวิธีพิจารณาในศาลแขวง จำนวน 25 คน แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า 1) ความเข้าใจในภาพรวมกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์หลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนทุกด้าน โดยเรียงลำดับความรู้ความใจจากค่าเฉลี่ยมากไปน้อย ได้แก่ (1) ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการไกล่เกลี่ย/การประนอมข้อพิพาทอยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.47) (2) ประโยชน์ที่ได้จากกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์อยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.42) (3) ความเข้าใจเกี่ยวกับประเภทคดีที่ใช้กับกระบวนการยุติธรรมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.39) และ (4) รูปแบบของกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์อยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.18) และ 2) แนวทางพัฒนากระบวนการสร้างองค์ความรู้ในกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ให้กับนักศึกษาด้วยกระทำการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมของกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์มี 3 ข้อ ได้แก่ (1) เยียวยาความเสียหายให้แก่ผู้เสียหาย (2) การสร้างสำนึกผิดและชดเชยในสิ่งที่ได้กระทำผิดไป และ (3) มีการมีส่วนร่วมของบุคคลที่เกี่ยวข้องในเหตุการณ์หรือความเสียหายเพราะกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ไม่ได้บังคับว่าการไกล่เกลี่ยจะต้องเป็นไปเพื่อเยียวยาชดเชยความเสียหายเป็นเงินอย่างเดียว