พัฒนาการนาฏศิลป์อีสานสร้างสรรค์ ภาควิชาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาการสร้างสรรค์ผลงานด้านนาฏยศิลป์พื้นเมือง ภาควิชาศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และ 2. เพื่อศึกษาแนวคิด รูปแบบ และพัฒนาการผลงานสร้างสรรค์ นาฏยศิลป์พื้นเมือง ภาควิชาศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นการวิจัยแบบเป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต โดยมีกลุ่มเป้าหมายในการวิจัย คือ กลุ่มผู้รู้จำนวน 6 คน กลุ่มผู้ปฏิบัติจำนวน 9 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลทั่วไปจำนวน 20 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสัมภาษณ์และเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์ในเชิงพรรณนาผลการศึกษาพบว่า 1) การสร้างสรรค์ผลงานศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์พื้นเมือง เป็นเงื่อนไขการประเมินคุณภาพของนิสิต ซึ่งมีการสร้างสรรค์ผลงานมาแล้วทั้งสิ้น 22 รุ่น ตั้งแต่ปีการศึกษา 2543 - 2563 มีการสร้างสรรค์ผลงานมากกว่า 200 ชุดการแสดง ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงด้านแนวความคิด ด้านรูปแบบ และองค์ประกอบของการฟ้อน และ 2) พบว่ากรอบแนวคิดในการสร้างสรรค์มี 2 ส่วน คือ (1) กรอบแนวคิดภายใต้ชื่อโครงการใช้เป็นขอบเขตเพื่อนำเสนอบริบทความเป็นอีสานในมิติต่าง ๆ เช่น บริบทพื้นที่ บริบทด้านความเชื่อ คติชน ปรากฏการณ์ ที่แฝงไว้ด้วยคุณค่าด้านศิลปวัฒนธรรม คุณค่าด้านศิลปหัตถกรรม คุณค่าด้านวรรณศิลป์ (2) แนวความคิดและแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานปรากฏแนวคิด 19 ประเภท สามารถจำแนกรูปแบบการแสดงออกได้ 5 รูปแบบ โดยจะเห็นความเปลี่ยนแปลงจากพัฒนาการทางด้านรูปแบบการนำเสนอ และแนวความคิดในการสร้างสรรค์ โดยจะแบ่งออกเป็น 3 ช่วง การสร้างสรรค์ผลงานด้านการแสดงทั้ง 22 ปี เกิดการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการสร้างสรรค์ โดยใช้กลวิธีที่หลากหลายในการทดลองการประกอบสร้างผลงานสร้างสรรค์ให้สมบูรณ์ ครอบคลุมแนวความคิดและแรงบันดาลใจ ผลงานสร้างสรรค์มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทันต่อสภาพความเจริญก้าวหน้า กระแสความนิยมและปรากฏการณ์สังคมในแต่ละยุคสมัย