การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเรื่องวิถีชีวิตชุมชนตลาดน้ำอัมพวาของโรงเรียนอัมพวันวิทยาลัย จังหวัดสมุทรสงคราม โดยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม
คำสำคัญ:
การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น, การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาองค์ความรู้ท้องถิ่นเรื่องวิถีชีวิตชุมชนตลาดน้ำอัมพวาของโรงเรียนอัมพวันวิทยาลัย จังหวัดสมุทรสงคราม 2. เพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเรื่องวิถีชีวิตชุมชนตลาดน้ำอัมพวาของโรงเรียนอัมพวันวิทยาลัย จังหวัดสมุทรสงคราม โดยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และ 3. เพื่อศึกษาผลการใช้หลักสูตรท้องถิ่นเรื่องวิถีชีวิตชุมชนตลาดน้ำอัมพวาของโรงเรียนอัมพวันวิทยาลัย จังหวัดสมุทรสงคราม โดยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แผนการจัดการเรียนรู้บูรณาการ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบประเมินชิ้นงาน และแบบประเมินหลักสูตร โดยมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 49 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสาร แบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ความรู้ท้องถิ่นเรื่องวิถีชีวิตชุมชนตลาดน้ำอัมพวาของโรงเรียนอัมพวันวิทยาลัย จังหวัดสมุทรสงคราม ประกอบด้วย 1.1) ประวัติความเป็นมาของชุมชนตลาดน้ำอัมพวา 1.2) สภาพเศรษฐกิจ/ศิลปวัฒนธรรมของชุมชนตลาดน้ำอัมพวา 1.3) จุดเด่นของชุมชนตลาดน้ำอัมพวา 1.4) วิถีชีวิตของชาวชุมชนชุมชนตลาดน้ำอัมพวา 1.5) การเดินทางสู่ชุมชนชุมชนตลาดน้ำอัมพวา 1.6) อาหารและร้านค้าของชุมชนตลาดน้ำอัมพวา 1.7) หมวกสานใบมะพร้าว 1.8) น้ำตาลมะพร้าว 1.9) การผลิตแยมมะม่วงหาวมะนาวโห่ 1.10) อุทยาน ร.2 1.11) แม่น้ำแม่กลอง และ 1.12) แลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องอัมพวา 2) การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเรื่องวิถีชีวิตชุมชนตลาดน้ำอัมพวา ประกอบด้วย โครงสร้างหลักสูตร สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หน่วยการเรียนรู้และแผนการจัดการเรียนรู้บูรณาการ 8 หน่วยการเรียนรู้ และ 3) การใช้หลักสูตรท้องถิ่นเรื่องวิถีชีวิตชุมชนตลาดน้ำอัมพวา พบว่า การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เป็นหลักสูตรที่มีความเหมาะสมในการดำเนินกิจกรรมให้กับนักเรียน ทำให้นักเรียนสามารถนำวิชาหรือองค์ความรู้ต่าง ๆ เชื่อมโยงกันภายใต้หัวข้อเดียวกัน เกิดการเรียนที่ลึกซึ้งและมีลักษณะใกล้เคียงกับชีวิตจริง
