ภูมิปัญญาการทอผ้ามัดหมี่ กรณีศึกษาเทศบาลตำบลห้องแซง อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาภูมิปัญญาการทอผ้ามัดหมี่ เทศบาลตำบลห้องแซง อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร และ 2. เพื่อศึกษาแนวทางส่งเสริมภูมิปัญญาการทอผ้ามัดหมี่ เทศบาลตำบลห้องแซง อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีกลุ่มเป้าหมาย 4 กลุ่ม ประกอบด้วย กลุ่มทอผ้าฝ้ายมัดหมี่ กลุ่มทอผ้าพื้นเมือง ประชาชนทั่วไป และปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 15 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้เครื่องมือการวิจัยและจากเอกสาร วรรณกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ประเด็นภูมิปัญญาการทอผ้ามัดหมี่ ชุมชนเทศบาลตำบลห้องแซง เป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษชนเผ่าภูไทยที่เกิดขึ้นเฉพาะถิ่นลวดลายจึงบ่งบอกถึงวิถีชีวิตของชนเผ่าภูไท รวมถึงวัฒนธรรมความเชื่อของผ้าแต่ละประเภทที่อยู่คู่ชาวบ้านมาตั้งแต่โบราณกาล และยังคงสืบทอดเทคนิคการทำผ้ามัดหมี่มาจนถึงปัจจุบัน จึงกลายเป็นเอกลักษณ์ผ้าทอมือเส้นใยธรรมชาติของเทศบาลตำบลห้องแซงที่ไม่ได้เป็นที่รู้จักแค่เพียงภายในประเทศแต่ยังคงได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคในต่างประเทศอีกด้วย และ 2) แนวทางการส่งเสริมภูมิปัญญาการทอผ้ามัดหมี่ชุมชนเทศบาลตำบลห้องแซง มีจุดมุ่งหมายในการส่งเสริมภูมิปัญญาการทอผ้ามัดหมี่ซึ่งจุดเด่นก็คือ การอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาให้กับรุ่นหลังได้สานต่อหรือให้กับผู้คนที่สนใจได้รู้จักการทำผ้ามัดหมี่ ด้วยวิธีการเปิดอบรมสอนการทำผ้ามีหน่วยงานของรัฐเข้ามาให้การสนับสนุนโดยการนำผ้ามัดหมี่ไปจัดโชว์ในงานต่าง ๆ รวมทั้งส่งเสริมให้กับคนที่มีความสนใจเข้ามารับฟังมาเรียนรู้เกี่ยวกับวิธีการทำผ้ามัดหมี่ โดยการสอนเทคนิคต่าง ๆ ในการใช้วัสดุให้คุ้มค่ามีความเป็นธรรมชาติ ตลอดทั้งการทำให้ภูมิปัญญาการทำผ้ามัดหมี่เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น