สภาพปัญหาการบริหารจัดการขยะในประเทศไทย

บทคัดย่อ

 บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์สภาพปัญหาการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในประเทศไทย โดยเน้นการวิเคราะห์เชิงสาเหตุและการสังเคราะห์องค์ความรู้จากวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ภายใต้กรอบแนวคิดเชิงระบบ การศึกษานี้ใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบจากงานวิจัย บทความวิชาการ และเอกสารเชิงนโยบาย เพื่อทำความเข้าใจพลวัตของปัญหาในมิติเชิงโครงสร้าง ระบบ และพฤติกรรม

            ผลการศึกษาพบว่า ปัญหาการจัดการขยะของประเทศไทยมีลักษณะเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่เกิดจากความไม่สอดคล้องระหว่างรูปแบบการผลิตและการบริโภคกับศักยภาพของระบบการจัดการขยะ โดยข้อจำกัดสำคัญประกอบด้วยความไม่ต่อเนื่องของนโยบาย ประสิทธิภาพของการบังคับใช้กฎหมาย การขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี และการมีส่วนร่วมของประชาชน นอกจากนี้ ผลการสังเคราะห์ยังชี้ให้เห็นว่าปัจจัยเชิงสาเหตุของปัญหาสามารถจำแนกได้เป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับโครงสร้าง ระดับระบบ และระดับพฤติกรรม ซึ่งมีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันอย่างเป็นพลวัต

            ในเชิงข้อเสนอแนะ การศึกษานี้เสนอว่า การยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการขยะจำเป็นต้องอาศัยแนวทางแบบบูรณาการ โดยผสานแนวคิดการจัดการขยะแบบองค์รวมและเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อปรับเปลี่ยนทั้งในระดับนโยบาย ระบบ และพฤติกรรมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง อันจะนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนในระยะยาว