กลยุทธ์การขับเคลื่อนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในบริบทความเปลี่ยนแปลงด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่เพื่อการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลายของคณะสงฆ์

Main Article Content

ปัณณพงศ์ วงศ์ณาศรี
วีรนุช พรมจักร

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงให้เห็นถึงกลยุทธ์การขับเคลื่อนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในบริบทความเปลี่ยนแปลงด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่เพื่อการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลายของคณะสงฆ์ เพราะโลกยุคปัจจุบัน เทคโนโลยีสารสนเทศและระบบอินเทอร์เน็ตจะเป็นปัจจัยสำคัญของ การศึกษาในอนาคต มนุษย์ในโลกปัจจุบันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ผลกระทบของเทคโนโลยีสารสนทศต่อพุทธศาสนา กระแสจากการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศมีผลกระทบทั้งต่อพุทธศาสนา และสังคมโลก โดยรวมอันสืบเนื่องมาจากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างไม่ระมัดระวังย่อมเกิด ผลกระทบพระพุทธศาสนาทั้งในด้านบวกและด้านลบ ซึ่งในด้านบวกคือมีผลต่อการแจ้งข่าวสารคณะสงฆ์ได้เร็วขึ้นในช่องทางดิจิทัล เพื่อประหยัดเวลาต่าง ๆ ส่วนในด้านลบที่ไม่ควรของพระสงฆ์และสามณรในการแชร์ภาพ การโพสต์ภาพที่ไม่ดีเป็นผลให้เกิดความเสื่อมศรัทธาในพระพุทธศาสนา พระสงฆ์ไม่ได้รู้จักการแบ่งเวลาในการกำจัดกิเลส และการทำกิจวัตรของสงฆ์ การรักษาพระธรรมวินัยเช่นพระสงฆ์และสามณรใช้สื่อโซเชียลในด้านที่เป็นภัยต่อเพศสมณะ คือการสนทนากับสตรีในเรื่องที่ไม่เหมาะสมต่อพระธรรมวินัยแนวทางการเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่เหมาะสมกับสังคมยุคดิจิทัล เผยแผ่พระพุทธศาสนาจึงมีความจำเป็นต้องการพึ่งพาเทคโนโลยีในการดำเนิน ชีวิต ในการทำงานและสนองความต้องการเพื่อให้ได้มาซึ่งความสุข เพื่อให้เชื่อมโยงกับโลกแห่งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กับคำสอนของพระพุทธศาสนาเข้าด้วยกัน เป็นการใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างกลยุทธ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา เพื่อให้เป็นศูนย์กลางพระพุทธศาสนาโลกและให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลายไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะผู้สูงอายุที่เข้าวัดฟังธรรมเท่านั้น 
แต่การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศดังกล่าวทำให้เข้าถึงกลุ่มวัยทำงานและวัยรุ่น เป็นการสร้างคุณธรรม จริยธรรมให้ทันสมัยรวมทั้งไม่เป็นการบิดเบือนพระธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนาตามพระไตรปิฎกและเพื่อเป็นการสืบต่อดำรงพระพุทธศาสนาให้อยู่คู่กับสังคมไทยสืบไป

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กองพุทธศาสนศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2554). คู่มือการพัฒนาวัดสู่ความเป็นมาตรฐาน. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

หน้าปิ่น มุทุกันต์. (2513). มุมสว่าง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์คลังวิทยา.

พระธรรมปิฏก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2548)” พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเทพโสภณ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2548). การเผยแผ่เชิงรุก. กรุงเทพมหานคร: สานลดา.

พระมหาสมาน ชาตวิริโย (ศศิสุวรรณพงศ์). (2563). วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(7).

พระพิพิธธรรมสุนทร (สุนทร ญาณสุนฺทโร). (2551). คม ชัด ลึก เล่ม 2. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เลี่ยงเชียง.

พระดาวเหนือ บุตรสีทา. (2557). การสร้างเครือข่ายและการจัดการเครือข่ายในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของชุมชนบ้านพบธรรมนำสุข อำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย. ใน วิทยานิพนธ์ของการศึกษาตามหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการพัฒนาสังคม). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

พระครูภัทรธรรมคุณ (อำนาจ อติภทฺโท). (2548). กลยุทธ์การบริหารจัดการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของสถานีวิทยุพระพุทธศาสนาในสังคมไทย. ในดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสังฆรักษ์พิทยา ญาณธโร (ปิยวรากุล). (2561). ศึกษาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในประเทศ ไทยยุคดิจิตัล. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

พระครูวินัยธรปัญญา ปัญญาวโร (ศรีสมุทร) และบุญเตือน ทรัพย์เพชร. (2564). การจัดการเผยแผ่ พระพุทธศาสนายุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(4), 423-433.

มนต์กนิษฐ์ ขัตติยากรจรูญ. (2564). กลยุทธ์การสื่อสารผ่านสื่อใหม่ของพระภิกษุสงฆ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนากรณีศึกษาวัดพระธรรมกาย จังหวัดปทุมธานี. การค้นคว้าอิสระตามหลักสูตรนิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสื่อสารเชิงกลยุทธ์. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พจนารถ สุพรรณกูล. (2567). แผ่พระพุทธศาสนากับเทคโนโลยีสารสนเทศ. เรียกใช้เมื่อ 23 มกราคม 2567 จาก https://phd.mbu.ac.th/index.php/

วศิน อินทสระ. (2536). การเผยแผ่ศาสนา. กรุงเทพมหานคร: กิตติวรรณการพิมพ์.

สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปญฺโญ). (2540). การเผยแผ่พระพุทธศาสนา คู่มือพระสังฆาธิการว่าด้วยเรื่องการคณะสงฆ์และการพระศาสนา. กรุงเทพมหานคร: การศาสนา.

สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2524). ศาสนาเปรียบเทียบ. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สุภารักษ์ จูตระกูล. (2560). การใช้โซเชียลมีเดียในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกของพระสงฆ์. เรียกใช้เมื่อ 23 มกราคม 2567 จาก http://www.northbkk.ac.th/research_/themes/downloads/abstract/ 1575880849_abstract.pdf.