กระบวนการสร้างและการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาของปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์

บทคัดย่อ

กระบวนการสร้างและการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาของปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์มีวัตถุประสงค์ไว้ 3 ประการ คือ 1) เพื่อจัดทำระบบฐานข้อมูลเกี่ยวกับปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์ 2) เพื่อศึกษากระบวนการสร้างภูมิปัญญาของปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์ 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าของภูมิปัญญาของปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์ การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยวิธีการเชิงผสมผสาน (Mixed Method Research) โดยใช้แบบแผนเชิงผสมผสานแบบอธิบาย (Explanatory Design) เพื่อให้การวิจัยเรื่อง “กระบวนการสร้างและการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาของปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์ ” มีสาระครอบคลุมครบถ้วน เหมาะสำหรับนำไปพัฒนาต่อไป

ผลการวิจัยพบว่า

1)   จัดทำระบบฐานข้อมูลเกี่ยวกับปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์จำนวน  12 ท่าน

2) กระบวนการสร้างภูมิปัญญาของปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์ การทำเกษตรที่ให้ความสำคัญกับภูมิสังคม โดยปราชญ์ชาวบ้านจะมี การศึกษาพื้นที่ การออกแบบระบบการจัดการแปลงเกษตร และพิจารณาปัจจัยการผลิต ที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ รวมถึงการจัดการทรัพยากร ดิน และน้ำเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประโยชน์สูงสุด ส่งผลต่อการขยายผลรูปแบบการจัดการทาง การเกษตรที่เหมาะสมในพื้นที่ใกล้เคียง ทั้งนี้การเข้าใจภูมิสังคม ยังเป็นการใช้พื้นที่เป็น ตัวตั้งในการพัฒนา ทำให้เกษตรกรสามารถควบคุมปัจจัยการผลิตและบริหารความเสี่ยงในการผลิต โรคพืช และแมลงศัตรูพืชได้อย่างเหมาะสม เป็นการสร้างภูมิคุ้มกัน ซึ่ง เป็นปัจจัยหนึ่งที่สำคัญในปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อันจะนำไปสู่การสร้างความเข้มแข็งระดับครัวเรือนและระบบการผลิตฐานรากที่จะนำไปสู่การพึ่งพาตนเอง และ สามารถก้าวเข้าสู่ระดับของการสร้างความเข้มแข็งระดับกลุ่ม/ชุมชนในระดับต่อไป

3) วิเคราะห์คุณค่าของภูมิปัญญาของปราชญ์ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์ 1 การขจัดความยากจน โดยการทำเกษตรอินทรีย์ที่มีการน้อมนำหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในระดับครัวเรือนด้วยการสร้างการพึ่งพาตนเองที่มุ่งเน้นทางสายกลางในการดำรงชีวิต 2 การส่งเสริมความมั่นคงทางอาหาร จากการกำหนดเป้าหมายเพื่อให้ เกิดการบรรลุความมั่นคงทางอาหาร และเกษตรกรรมยั่งยืน ที่มุ่งเน้นการสร้างความหลากหลายทางชีวภาพ 3 การมีสุขภาพที่ดี เป็นหนึ่งในหลักการของเกษตรอินทรีย์ที่ให้ ความสำคัญในมิติเชิงสุขภาพ โดยการปฏิเสธสารเคมีและสารกำจัด 4 การจัดการน้ำอย่างยั่งยืน ที่มุ่งเน้นที่การสร้างหลักประกันให้มีน้ำใช้ 5 การบริโภคและการผลิตอย่างมีความรับผิดชอบ เป็นเป้าหมายที่มี ความสอดคล้องกับการทำเกษตรอินทรีย์ เนื่องจากเป็นการผลิตที่เป็นมิตรต่อ สิ่งแวดล้อม 6 ปฏิบัติการลดภาวะโลกร้อน จากสภาพปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพ ภูมิอากาศ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อปริมาณผลผลิตทางการเกษตรที่ลดลง เป็น ปัญหาสำคัญต่อความมั่นคงทางอาหารและการเสียหายทางพันธุกรรมของพืช