การวิเคราะห์ปัญหาทางกายภาพ เพื่อหาแนวทางการออกแบบอย่างมีส่วนร่วม กรณีศึกษาอาคารผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

โรงพยาบาลแม่วางเป็นโรงพยาบาลชุมชนสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ระดับทุติยภูมิ และใช้แบบอาคารผู้ป่วยนอก (OPD) ตามแบบมาตรฐานของกระทรวงสาธารณสุขเลขที่ 3130 ซึ่งถูกใช้งานมาเป็นเวลานานกว่ากว่า 30 ปี ทำให้อาคารเดิมในปัจจุบันนั้นมีความทรุดโทรมและมีการต่อเติมแก้ไขเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการใช้งาน การต่อเติมนั้นไม่ได้คำนึงถึงปัญหาที่เกิดขึ้นว่ามีผลกระทบต่อการใช้งานและสิ่งแวดล้อมอย่างไร รวมถึงการตอบสนองต่อการใช้งานในสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ไหม งานวิจัยชิ้นนี้ได้ทำการสำรวจทางกายภาพ สรุปให้เห็นถึงปัญหาของการใช้งานร่วมกับการวิเคราะห์ผังด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกถึงพฤติกรรมการใช้งาน มาตรฐานทางการแพทย์ต่าง ๆ กับกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์ จำนวน 10 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา สรุปผลการศึกษาพบ 5 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) ปัจจัยที่ทำให้เกิดการสะสมเชื้อโรค (2) มาตรการการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ (3) การให้บริการของพื้นที่ผู้ป่วยนอก (4) การปรับปรุงพื้นที่ผู้ป่วยนอก และ (5) การป้องกันการสะสมเชื้อโรคในพื้นที่ ซึ่งข้อมูลที่ได้นำมาสู่แนวทางการออกแบบอย่างมีส่วนร่วม และมีประโยชน์ในการบริหารจัดการอาคารที่ช่วยลดการติดเชื้อโรคทางเดินหายใจ โดยแบ่งเป็นการจัดการปรับปรุงพื้นที่และการจัดการตามการป้องกันและควบคุม
การติดเชื้อโรคติดต่อทางเดินหายใจ ตามพื้นที่ใช้งานแต่ละส่วนของอาคาร ทำให้ผู้บริหาร สถาปนิก วิศวกร ที่ทำการออกแบบปรับปรุงอาคารสามารถนำไปใช้เป็นกรอบแนวทางการปรับปรุงอาคารผู้ป่วยนอกต่อไป