ความสัมพันธ์ระหว่างมาตรการทางผังเมืองและ การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของย่านพระรามเก้า
คำสำคัญ:
มาตรการทางผังเมือง, การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ, การใช้ประโยชน์ที่ดิน, การพัฒนาที่ดิน, ย่านพระรามเก้าบทคัดย่อ
บทความนี้ศึกษาเปรียบเทียบการบังคับใช้มาตรการทางผังเมืองและสภาพการพัฒนาย่านพระรามเก้าใน 3 ประเด็น คือ การใช้ประโยชน์ที่ดิน การใช้ประโยชน์อาคาร และความหนาแน่นของสิ่งปลูกสร้าง ผู้วิจัยพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของย่านใน พ.ศ.2546 (หลังจากที่มีการใช้กฎกระทรวงฉบับ พ.ศ.2535 และฉบับพ.ศ.2542) พ.ศ.2552 (หลังจากที่มีการใช้กฎกระทรวงผังเมืองรวมฉบับ พ.ศ.2549) และ พ.ศ.2558 (หลังจากที่มีการใช้กฎกระทรวงผังเมืองรวมฉบับ พ.ศ.2556 และต่อเนื่องมายังฉบับปรับปรุงครั้งที่ 4 (ร่าง) พ.ศ.256…) ผลการศึกษาพบว่า มีการใช้มาตรการทางผังเมืองใน 5 ลักษณะ คือ การควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดิน การควบคุมความหนาแน่น การควบคุมอาคาร การเพิ่มความหนาแน่น และข้อกำหนดพิเศษอื่น ๆ สำหรับมาตรการทางผังเมืองที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของย่านพระรามเก้า ได้แก่ มาตรการควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดิน และมาตรการควบคุมความหนาแน่น มาตรการควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดินส่งผลให้ย่านพระรามเก้ากลายเป็นย่านที่อยู่อาศัยและพาณิชยกรรมสำคัญ มาตรการควบคุมความหนาแน่นผ่านอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมต่อขนาดแปลงที่ดิน และอัตราส่วนของพื้นที่ว่างต่อพื้นที่อาคารรวม ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาอาคารโดยรอบสถานีรถไฟฟ้ามหานคร MRT (Metropolitan Rapid Transit) ซึ่งได้รับโบนัสจากการเว้นพื้นที่ว่างหน้าอาคารเพื่อสาธารณประโยชน์ ดังนั้น หากจะส่งเสริมการพัฒนาที่ดินให้มีความเข้มข้นรองรับรับการเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจใหม่ ควรต้องพิจารณามาตรการทางผังเมืองด้านอื่น ๆ ประกอบด้วย
References
American Planning Association. (2021). Property topics and concepts. Retrieved July 11, 2021, from https://www.planning.org/divisions/planningandlaw/propertytopics.htm
Berke, R. & Godschalk R. (2006). Urban land use planning. (5th ed.). Chicago: University of Illinois Press.
Department of City Planning and Urban Development. (2017). Rai ngan pracham pi samnak phangmueang pi 2560: phangmueang 4.0 nawattakam mueang sang suek phuea thuk khon. (In Thai) [Annual report 2017: Urban planning 4.0 urban innovation for people happiness]. Retrieved July 19, 2021. from http://www.bangkok.go.th/upload/user/00000354/plan/reportyear/annualrpt60.pdf
Department of Public Works and Town and Country Planning. (2018). Gain lae mattrathan phangmueang mattrakarn withikarn lae khrueang mue koranee sueksa tuayang khong tang pra thet. (In Thai) [Planning criteria and standards, measures, methods and tools: a case study of foreign countries]. Bangkok: Press Creation.
Garvin, E.A. (2001). Making use of overlay zones. In Planning law primer. Retrieved May 25, 2021, from https://plannersweb.com/wp-content/uploads/2001/07/318.pdf
Iowa State University. (n.d.). Planning and zoning fact sheet. Retrieved April 24, 2021, from https://store.extension.iastate.edu/product/15427
Iowa State University. (2018). Glossary of common planning and zoning terms. Retrieved April 24, 2021, from https://store.extension.iastate.edu/product/4768
Kongaun, W. (2016). Mattrakarn thang phangmueang lae karn rapru khong prachachon. (In Thai) [Urban planning measures and public perception]. Journal of the Faculty of Architecture King Mongkut’s Institute of Technology Ladkrabang, 23, 90-106.
Panichkarn, P. (2018). Karn sueksa mattrakarn thang phangmueang tee song phon tor karn plian plaeng saphap thang kaiyaphap nai yan phra ram kao. (In Thai) [Urban planning measures affecting physical changes in Rama9 district]. (Master’s thesis). Pathumthani: Thammasat University.
Pornprompratan, A. (2009). Mattrakarn lae raeng chungchai thang phangmueang: karn rapru khong prachaphon nai krungthep mahanakhon. (In Thai) [Planning and mearues and incentives: perceptions of Bangkok people]. (Bachelor’s indivial studies). Pathumthani: Thammasat University.
Serisawetrat, N. (2015). Mattrakarn thang phangmueang samrab yan Bangrak Krungthep Mahanakhon. (In Thai) [Planning measures for Bangrak creative district, Bangkok]. (Bachelor’s indivial studies). Pathumthani: Thammasat University.
USLegal. (n.d.). Zoning ordinances law and legal definition. Retrieved May 25, 2021, from https://definitions.uslegal.com/z/zoning-ordinances/
Woonsri, W. (2017). Khrongkarn pattana phuentee yarn ar see ae phra ram kao. (In Thai) [Area development in Royal City Avenue Rama 9 neighorhood]. (Bachelor’s thesis). Nakhon Pathom: Rajamangala University of Technology Rattanakosin.
