การพัฒนาเกษตรเขตเมืองเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้อยู่อาศัยในชุมชนเมือง
Main Article Content
บทคัดย่อ
การขยายตัวของเมือง เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม ทำให้มีการบริโภคพลังงานและทรัพยากรจำนวนมาก การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินที่ไม่เหมาะสม เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้คุณภาพดิน น้ำ และอากาศเสื่อมโทรม รวมไปถึงปัญหาสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนเมืองทำได้หลายวิธี หลายประเทศนำกลยุทธ์การทำเกษตรเขตเมืองมาช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้กับบริเวณรกร้างเสื่อมโทรม และพื้นที่ว่างเปล่า ให้มีประโยชน์ยิ่งขึ้น เป้าหมายของการทำเกษตรเขตเมืองมีหลายด้าน ได้แก่ การเพิ่มความหลากหลายทางภูมิทัศน์ ความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพและโภชนาการ และการพัฒนาชุมชน เกษตรเขตเมืองมีหลายรูปแบบ ได้แก่ สวนชุมชน สวนบุคคล สวนผลไม้ในเมือง สวนผ่อนคลาย สวนบนชั้นดาดฟ้า โดยมีการผลิตเพื่อบริโภคในครัวเรือน ชุมชน และการค้าขาย ข้อจำกัดของการขยายตัวในการทำเกษตรเขตเมืองคือ การถือครองที่ดิน และสิ่งแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม การปนเปื้อนสารเคมีทางการเกษตรสู่สิ่งแวดล้อม และการปนเปื้อนของมลพิษสิ่งแวดล้อมสู่ผลผลิตทางการเกษตร การพัฒนาเกษตรเขตเมืองที่เหมาะสมได้แก่ การใช้ประโยชน์จากที่ดินเปล่าหรืออาคารร้างมาทำเกษตร การบูรณาการทำเกษตรเขตเมืองเข้ากับโครงสร้างพื้นฐานสีเขียวในแผนพัฒนาเมืองและการพัฒนาระบบอาหารของชุมชนเมือง ควรมีการบูรณาการความรู้ด้านการเกษตร นวัตกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร สิ่งแวดล้อม ผังเมือง และกฎหมายเข้าด้วยกัน เพื่อการใช้ประโยชน์พื้นที่ในเขตเมืองอย่างปลอดภัยและยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2024). กรมส่งเสริมการเกษตรขับเคลื่อนโครงการส่งเสริมเกษตรเขตเมืองอัจฉริยะ (Urban Agriculture) ตั้งเป้า ปี 2567 จำนวน 1,000 แปลง ในพื้นที่ 5 จังหวัดนำร่อง. ออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2567. แหล่งที่มา: https://www.doae.go.th/กรมส่งเสริมการเกษตรขับ-2/.
รัตติกาล เจนจัด. (2023). ว่าด้วย “ความมั่นคงทางอาหาร” กับการสื่อสารเรื่องนี้ที่หายไป. Media and Communication Inquiry 5(2): 1-33.
สำนักผังเมือง. (2561). รายงานการศึกษา เรื่อง แนวโน้มพื้นที่เกษตรกรรม และการทำเกษตรกรรมในกรุงเทพมหานคร. สำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร.
ศลิษา งามศิลปเสถียร (2560). ความมั่นคงทางอาหาร: เกษตรเขตเมือง กรณีศึกษา. งานวิจัย ศิลปศาสตรบัณฑิต (ภูมิศาสตร์) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2566). 1 สิงหาคม 2566 SDGs กับวิกฤติอาหารโลก. ออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2567. แหล่งที่มา: https://www.onep.go.th/1-สิงหาคม-2566-sdgs-กับ-วิกฤติอาหา/.
Drake, L., Ravit, B., Dikidjieva, I. and Lawson, L. J. (2015). Urban greening supported by GIS: from data collection to policy implementation. AIMS Environmental Science 2(4): 910-934.
Ebissa, G., Yeshitela, K., Desta, H. and Fetene, A. (2023). Urban agriculture and environmental sustainability. Environmenta, Development and Sustainability. https://doi.org/10.1007/s10668-023-03208-x
Ganguli, N., Subic, A. M., Maheswaran, J. and Talukder, B. 2024 . Planetary health risks in urban agriculture. Global Health Journal 8 (2024): 4-10.
GreenHeart (2024). ลดอุณหภูมิ กทม. ได้มากถึง 5 องศา ด้วยการเพิ่มพื้นที่สีเขียว. Online. Retrieved 9 October 2024. From https://atime.live/greenwave/greenheart/7280.
Juniawati, J. and Hayuningtyas, M. (2017). Urban Agriculture development: A strategy to support food security. In ICSAFS Conference Proceedings on 26 Nov 2017. P.701-713.
Lee-Smith, D. and Prain, G. (2006). Understanding the links between agriculture and health: Urban agriculture and health. Focus 13: 1-2.
Lin, B. B., Philpott, S. M., Jha, S. and Liere, H. (2017). Urban agriculture as a productive green infrastructure for environmental and social well-being. Greening Cities Forms and Functions: pp 155-179.
Lorenz, K. (2015). Organic urban agriculture. Soil Science 180 (4/5): 146-153.
Nogeire-Mcrae, T., Ryan, E. P., Jablonski, B. B. R., Carolan, M., Arathi, H. S., Brown, C. S., Saki, H. H., Mckeen, S., Lapansky, E. and Schipanski, M. E. (2018). The role of urban agriculture in a secure, healthy, and sustainable food system. BioScience 68 (10): 748-759.
Sawangchaeng, S. and Bamrungkhul, S. (2024). Global landscape of urban agriculture and Covid-19 research: A bibliometric analysis. Journal of Architectural/Planning Research and Studies 21(2): 283-310.
Suteethorn, K. (2009). Urban agriculture: Ecological functions for urban landscape. IFLA APR Incheon, Korea.
Thornbush, M. (2015). Urban agriculture in the transition to low carbon cities through urban greening. AIMS Environmental Science 2(3): 852-867.