องค์ประกอบของการทำงานทางไกลที่มีอิทธิพลต่อความเครียดจากการทำงานของบุคลากร: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

รุจิภาส ประชาทัย; ประสพชัย พสุนนท์; พิพัฒน์ พุ่มสุข; วิราภรณ์ แก้วขาว

ผู้แต่ง

รุจิภาส ประชาทัย คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ
ประสพชัย พสุนนท์ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยศิลปากร
พิพัฒน์ พุ่มสุข คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ
วิราภรณ์ แก้วขาว คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ

คำสำคัญ:

การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ, การทำงานทางไกล, ความเครียดจากการทำงาน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบโดยมีจุดประสงค์เพื่อจะสังเคราะห์องค์ประกอบของการดำเนินนโยบายการทำงานทางไกล ที่มีอิทธิพลต่อความเครียดจากการทำงานของบุคลากร โดยการรวบรวมบทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ย้อนหลังไม่เกิน 5 ปีจากฐานข้อมูล Scopus ใช้คำค้นหาคือ Remote work และ Job stress ซึ่งมีบทความวิจัยที่ค้นหาได้ทั้งหมด 68 บทความ จากนั้นใช้เกณฑ์การคัดบทความออกเพื่อให้เหลือแต่บทความวิจัยที่ตรงตามวัตถุประสงค์การวิจัย จนได้บทความหลังจากการคัดออกแล้วจำนวนทั้งสิ้น 15 บทความ และนำมาทำการทบทวนวรรณกรรมเพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบต่อไป ผลของการสังเคราะห์องค์ประกอบพบว่า สามารถจัดกลุ่มองค์ประกอบของการทำงานทางไกลที่มีอิทธิพลต่อความเครียดจากการทำงานของบุคลากรได้เป็น 3 กลุ่มองค์ประกอบใหญ่ 7 องค์ประกอบย่อย คือ กลุ่มที่ 1: กลุ่มองค์ประกอบด้านการบริหารงานขององค์กร มีองค์ประกอบย่อย 4 ด้าน ได้แก่ 1.1) ด้านการจัดการทรัพยากรมนุษย์ 1.2) ด้านภาวะผู้นำและการสนับสนุนขององค์กร 1.3) ด้านการฝึกอบรมและพัฒนา และ 1.4) ด้านนโยบายการทำงานทางไกล ในกลุ่มถัดมาคือ กลุ่มที่ 2: กลุ่มองค์ประกอบด้านการจัดการตนเองของบุคลากร มีองค์ประกอบย่อย 2 ด้านได้แก่ 2.1) ด้านผลกระทบจากครอบครัวและชีวิตการทำงาน และ 2.2) ด้านอิสระและความยืดหยุ่นของบุคลากร และกลุ่มสุดท้ายคือ กลุ่มที่ 3: กลุ่มองค์ประกอบทางเทคโนโลยี มีองค์ประกอบย่อย 1 ด้าน คือ 3.1) ด้านเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน

การวิจัยครั้งนี้เป็นการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ ‎มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบของการทำงานทางไกลที่มีอิทธิพลต่อความเครียดจากการทำงานของบุคลากร โดยรวบรวมบทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ย้อนหลังไม่เกิน 5 ปีจากฐานข้อมูล Scopus ใช้คำค้นหา ‎‎"Remote work" และ "Job stress" พบบทความทั้งสิ้น 68 บทความ ‎หลังผ่านเกณฑ์การคัดเลือกได้บทความที่ตรงตามวัตถุประสงค์จำนวน 15 บทความ ‎นำมาสังเคราะห์องค์ประกอบด้วยการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

ผลการสังเคราะห์พบว่า ‎องค์ประกอบของการทำงานทางไกลที่มีอิทธิพลต่อความเครียดจากการทำงาน จำแนกได้เป็น 3 กลุ่มหลัก 7 ‎องค์ประกอบย่อย ได้แก่ กลุ่มที่ 1 กลุ่มองค์ประกอบด้านการบริหารงานขององค์กร มี 4 องค์ประกอบย่อย คือ ‎การจัดการทรัพยากรมนุษย์ ภาวะผู้นำและการสนับสนุนขององค์กร การฝึกอบรมและพัฒนา ‎และนโยบายการทำงานทางไกล กลุ่มที่ 2 กลุ่มองค์ประกอบด้านการจัดการตนเองของบุคลากร มี 2 ‎องค์ประกอบย่อย คือ การจัดการขอบเขตชีวิตและการทำงาน และอิสระและความยืดหยุ่นของบุคลากร ‎และกลุ่มที่ 3 กลุ่มองค์ประกอบทางเทคโนโลยี มี 1 องค์ประกอบย่อย คือ เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน

เอกสารอ้างอิง

พรรษวรรณ สุขสมวัฒน์. (2565). ผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 และกลยุทธ์ทางรอด ของธุรกิจบริการด้านอาหารและเครื่องดื่ม. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 24(1), 163-171.

Afota, M.-C., Provost Savard, Y., Léon, E., & Ollier-Malaterre, A. (2024). Changes in belongingness, meaningful work, and emotional exhaustion among new high-intensity telecommuters: Insights from pandemic remote workers. Journal of Occupational and Organizational Psychology. https://doi.org/10.1111/joop.12494

Bakarich, K. M., Marcy, A. S., & O’Brien, P. E. (2022). Has the fever left a burn? A study of the impact of COVID-19 remote working arrangements on public accountants’ burnout. Accounting Research Journal, 35(6),792-814.

Bullini Orlandi, L., Veglianti, E., Zardini, A., & Rossignoli, C. (2024). Enhancing employees’ remote work experience: Exploring the role of organizational job resources. Technological Forecasting & Social Change, 199. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.123075https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.123075

Considine, J., Shaban, R. Z., Fry, M., & Curtis, K. (2017). Evidence based emergency nursing: Designing a research question and searching the literature. Int Emerg Nurs, 32,78-82.

Cooper, C.L., Dewe, P.J. and O’Driscoll, M.P., (2001). Organizational Stress: A Review and Critique of Theory, Research, and Applications. Sage Publications.

Delanoeije, J., & M. Verbruggen. (2020). Between-Person and Within-Person Effects of Telework: A Quasi-Field Experiment. European Journal of Work and Organizational Psychology 29(6), 795–808.

Deva, R., Vishag, B., Aditi, S., Rakesh, K. S., & Sridhar, G. (2022). Left to their own devices? Antecedents and contingent effects of workplace anxiety in the WFH selling environment. Journal of Business & Industrial Marketing, 37(10), 2361-2379.

Deepa, R., & Dharshini, J. J. (2024). Driving sustained work engagement: moderating role of leadership and organizational support for remote work. Management Research Review, 47(3), 464–482.

Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575.

Furnham, A. (2005). The psychology of behavior at work: The individual in the organization (2nd ed.). Hove.

Gajendran, R. S., & D. A. Harrison. (2007). The Good, the Bad, and the Unknown About Telecommuting: Meta-Analysis of Psychological Mediators and Individual Consequences. The Journal of Applied Psychology, 92(6), 1524–1541.

George, T. J., Atwater, L. E., Maneethai, D., & Madera, J. M. (2022). Supporting the productivity and wellbeing of remote workers: Lessons from COVID-19. Organizational Dynamics, 51(2), 1-9.

Grant, C.A., Wallace, L.M., Spurgeon, P.C., Tramontano, C., & Charalampous, M. (2019). Construction and initial validation of the E-Work Life Scale to measure remote e-working. Employee Relations, 41(1), 16-33.

Hobfoll, S. E. (2002). Social and Psychological Resources and Adaptation. Review of General Psychology, 6(4), 307-324.

Jamal, M. T., Anwar, I., Khan, N. A., & Saleem, I. (2021). Work during COVID-19: assessing the influence of job demands and resources on practical and psychological outcomes for employees. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 13(3), 293–319.

Li, G., Zheng, Q., & Xia, M. (2023). How do human resource practices help employees alleviate stress in enforced remote work during lockdown? International Journal of Manpower, 44(2), 354–369.

Lukić Nikolić, J., & Mirkovic, V. (2023). Occupational Burnout among Employees in Serbian Banking Sector: Evidence during Covid-19 Pandemic. Engineering Economics, 34(5), 500–513.

Marcus, J., Aksoy, E., Bolat, O. I., & Bolat, T. (2023). Null effects of age and gender on worker well-being, work-family conflict and performance while working remotely during the Covid-19 pandemic. Journal of Managerial Psychology, 38(8), 671–686.

Messenger, J. C., & L. Gschwind. (2016). Three Generations of Telework: New ICTs and the (r)Evolution from Home Office to Virtual Office. New Technology, Work and Employment 31(3), 195–208.

Nekzada, N., & Tekeste, S. F. (2013). Stress causes and its management at the work place: A qualitative study on the causes of stress and management mechanisms at Volvo Trucks AB, Umeå. Umeå School of Business and Economics.

Nilles, J. M. (1988). Traffic Reduction by Telecommuting: A Status Review and Selected Bibliography.Transportation Research Part A: General, 22(4), 301–317.

Olsen, K. M., Hildrum, J., Kummen, K., & Leirdal, C. (2023). How do young employees perceive stress and job engagement while working from home? Evidence from a telecom operator during COVID- 19. Employee Relations: The International Journal, 45(3), 762–775.

International Labour Organization. (2023). Defining and measuring remote work, telework, work at home and home-based work. International Labour Organization (ILO), 5. Retrieved from https://www.ilo.org/wcmsp5 /groups/public/---dgreports/---stat/documents/publication/wcms_747075.pdfhttps://www.ilo.org/wcmsp5https://www.ilo.org/wcmsp5

Pavsuthipaisit, C., Suphanchaimat, R., & Putthasri, W. (2017). Social and Public Health Intervention for Improving Quality of Life of Child and Adolescent with Intellectual Disability, or Learning Disability or Autistic-Spectrum Disorders: a Scoping Review. Journal of Health Science of Thailand, 24(4), 799–816.

Perry, S. J., Carlson, D. S., Kacmar, K. M., Wan, M., & Thompson, M. J. (2022). Interruptions in Remote Work: a Resource-based Model of Work and Family Stress. Journal of Business and Psychology, 38(5), 1023–1041.

Pillai, S. V., & Prasad, J. (2023). Investigating the key success metrics for WFH/remote work models. Industrial and Commercial Training, 55(1), 19–33.

Richardson, W. S., Wilson, M. C., Nishikawa, J., & Hayward, R. S. (1995). The well-built clinical question: a key to evidence-based decisions. ACP J Club, 123(3), 12-3.

Robertson, M. M., W. S. Maynard, & J. R. McDevitt. (2003). Telecommuting: Managing the Safety of Workers in Home Office Environments. Professional Safety, 48(4), 30–36.

Ross, R.R., & Altmaier, E.M. (1994). Intervention in occupational stress: A handbook of counselling for stress at work. Sage.

Sandoval-Reyes, J., Revuelto-Taboada, L., & Duque-Oliva, E. J. (2023). Analyzing the impact of the shift to remote work mode on middle managers’ well-being in the pandemic. European Research on Management and Business Economics, 29(2). https://doi.org/10.1016/j.iedeen.2023.100217

Scott, J. (2014). A matter of record: Documentary sources in social research. Oxford: Wiley.

Sharma, V., Singh, A., & Rai, S.S. (2022). Disruptions in sourcing and distribution practices of supply chains due to COVID-19 pandemic: a sustainability paradigm. Journal of Global Operations and Strategic Sourcing, 15(2), 235-261.

Singh, P., Bala, H., Dey, B. L., & Filieri, R. (2022). Enforced remote working: The impact of digital platform- induced stress and remote working experience on technology exhaustion and subjective wellbeing. Journal of Business Research, 151, 269–286.