การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมครูระดับมัธยมศึกษาตามแนวคิดเน้นผลลัพธ์เป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงระบบให้กับผู้เรียน

ผู้แต่ง

  • อรนิภา ไทยแท้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • นนทพร พนาตรีสวัสดิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ธนวรรธน์ สุวรรณปาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ธยศ ฐิตะธยศ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • เป็อว โปจ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

DOI:

https://doi.org/10.14456/educu.2023.11

คำสำคัญ:

การพัฒนาหลักสูตร, แนวคิดผลลัพธ์เป็นฐาน, ทักษะการคิดเชิงระบบ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมครูระดับมัธยมศึกษาตามแนวคิดเน้นผลลัพธ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงระบบให้กับผู้เรียน และ 2) เพื่อประเมินประสิทธิผลของหลักสูตรฝึกอบรมครู กลุ่มเป้าหมาย คือ ครูผู้สอนโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 20 คน ได้มาจากการอาสาสมัครของครูผู้สอนที่ให้ความสนใจเข้าร่วมอบรมในหลักสูตร โดยดำเนินการวิจัยเป็น 2 ระยะ คือ 1) การพัฒนาหลักสูตรและ 2) การทดลองใช้หลักสูตรและประเมินผลการใช้หลักสูตร ผลการวิจัย พบว่า 1. การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมตามแนวคิดเน้นผลลัพธ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงระบบของครูระดับมัธยมศึกษา มี 9 องค์ประกอบ 1) หลักการ 2) ผลลัพธ์ของหลักสูตร 3) ผลลัพธ์การเรียนรู้ย่อย 4) จุดประสงค์กิจกรรมการเรียนรู้ 5) เนื้อหาสาระ/ ประสบการณ์การเรียนรู้ 6) กิจกรรมการเรียนรู้ 7) โครงสร้างเวลา 8) แนวทางการจัดกิจกรรม และ 9) การประเมินผลลัพธ์ 2. การประเมินประสิทธิผลของหลักสูตรฝึกอบรม พบว่า ความสามารถในกระบวนการคิดเชิงระบบ ได้คะแนนร้อยละ 87.78 การออกแบบแผนการเรียนการสอนที่ส่งเสริมการคิดเชิงระบบ ได้คะแนนร้อยละ 91.11 และผู้เข้าอบรมตระหนักรู้ในบทบาทการสอนที่ช่วยส่งเสริมทักษะการคิดเชิงระบบของผู้เรียน โดยวางแผนที่จะนำแนวคิดและหลักการที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในอนาคต

Author Biographies

อรนิภา ไทยแท้, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นิสิตดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นนทพร พนาตรีสวัสดิ์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นิสิตดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ธนวรรธน์ สุวรรณปาล, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นิสิตดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ธยศ ฐิตะธยศ, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นิสิตดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เป็อว โปจ, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นิสิตดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

References

ภาษาไทย

กรรณิกา วิชัยเนตร. (2557). การสะท้อนคิด: การสอนเพื่อให้นักศึกษาพยาบาลพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการฝึก

ปฏิบัติการพยาบาล. วารสารพยาบาลตำรวจ, 6(2), 190-198.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์

ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2561). การพัฒนาหลักสูตร ทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. วีพรินท์.

ฐิติมา ญาณะวงษา, สมเกียรติ อินทสิงห์, สุนีย์ เงินยวง, และน้ำผึ้ง อินทะเนตร. (2564). หลักสูตรที่เน้นผลลัพธ์: แนวทางใหม่ สำหรับหลักสูตรอุดมศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 15(2),

– 291.

ทิศนา แขมมณี. (2563). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ.

สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิยม กิมานุวัฒน์. (2559). การพัฒนารูปแบบการสอนเพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิงระบบสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา

[วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. http://digital_collect.lib.buu.ac.th/dcms

/files/51810486.pdf

ปิยมาศ บุดดาน้อย และ กัญญารัตน์ โคจร. (2564). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามทฤษฎีการสร้างความรู้ด้วยตนเองร่วม

กับกลวิธี STAR ที่ส่งเสริมความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาเคมี เรื่องปริมาณ

สารสัมพันธ์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 15(3), 192 – 202.

ฤทัยรัตน์ ชิดมงคล และ สมยศ ชิดมงคล. (2560). การคิดเชิงระบบ: ประสบการณ์การสอนเพื่อพัฒนาการคิดเชิงระบบ. วารสารครุศาสตร์, 45(2), 209 – 224.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). Competency-based Education. https://cbethailand.com

อัญญารัตน์ สุทัศน์ ณ อยุธยา. (2562). โมเดลการออกแบบการฝึกอบรมอิงกรณีศึกษาออนไลน์เพื่อพัฒนาความสามารถด้านการคิดเชิงระบบ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย] Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR). http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/64748

อัสรี สะอีดี. (2561). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะของครูพลศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยประยุกต์ใช้การอำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ร่วมกับการสอนแบบเสริมศักยภาพ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย] Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR). http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/63364

อิทธิศักดิ์ ศิริจันทร์. (2560). ผลของการจัดการเรียนรู้ชีววิทยาด้วยรูปแบบผสานรวมที่มีต่อความสามารถในการคิดเชิงระบบและความคงทนในการเรียนรู้ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR). http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/58283

Arantes do Amaral, J. A., & Fregni, F. (2021). Fostering system thinking learning by combining problem-

based learning and simulation-based learning approaches. International Journal of Instruction, 14(3), 1-16. https://doi.org/10.29333/iji.2021.1431a

Forrest, J. (2008). A Response to paper "Systems Thinking" by D. Cabrera et al.: Additional thoughts on

systems thinking. Evaluation and Program Planning, 31(3), 333 – 334. https://doi.org/10.1016/j.evalprogplan.2008.04.008

Groundstroem, F., & Juhola, S. (2021). Using systems thinking and causal loop diagrams to identify

cascading climate change impacts on bioenergy supply systems. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change, 26(7). doi:10.1007/s11027-021-09967-0

Macayan, J. V. (2017). Implementing Outcome-Based Education (OBE) Framework: Implications for

Assessment of Students’ Performance. Educational Measurement and Evaluation Review,

(1), 1 – 10.

Nagarajan, S., & Overton, T. (2019). Promoting systems thinking using project- and problem-based learning.

Journal of Chemical Education, 96(12), 2901-2909. https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.9b00358

Shankar, P. R., & Nandy, A. (2014). Student feedback on problem-based learning processes.

The Australasian medical journal, 7(12), 522 – 526. https://doi.org/10.4066/AMJ.2014.2208

Traeber-Burdin, S., & Varga, M. (2022). How does Systems Thinking support the

Understanding of Complex Situations?. 2022 IEEE International Symposium on Systems Engineering (ISSE), 1 – 7. doi: 10.1109/ISSE54508.2022.10005449.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2023-06-30

How to Cite

ไทยแท้ อ., พนาตรีสวัสดิ์ น., สุวรรณปาล ธ., ฐิตะธยศ ธ., & โปจ เ. (2023). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมครูระดับมัธยมศึกษาตามแนวคิดเน้นผลลัพธ์เป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงระบบให้กับผู้เรียน. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 51(2), EDUCU5102002. https://doi.org/10.14456/educu.2023.11