ทุนทางสถาบันพุทธศาสนา ความตั้งใจจริงขององค์กรในการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล และการป้องกันการฟอกเขียว

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอกรอบแนวคิดความตั้งใจจริงขององค์กรในการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล บนพื้นฐานหลักธรรมพุทธ (Buddhist ESG Authenticity Framework: BEAF) เพื่ออธิบายว่าทุนทางสถาบันพุทธศาสนา (Buddhist Institutional Capital: BIC) ทำหน้าที่เป็นกลไกป้องกันการฟอกเขียว โดยการวิเคราะห์ครอบคลุมสี่ประเด็น ดังนี้ ประเด็นแรก ด้านทุนทางสถาบันพุทธศาสนา พบว่า หลักธรรมและปรัชญาสำคัญ ได้แก่ อนิจจัง ทางสายกลาง ปฏิจจสมุปบาท กรุณา สัมมาอาชีวะ สติ และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทำงานผ่านสามช่องทางสถาบัน ได้แก่ เชิงบรรทัดฐานเชิงความรู้ และเชิงกฎระเบียบ เพื่อสร้างความรับผิดชอบภายใน (Internal Accountability) ที่แตกต่างจากกลไกตรวจสอบภายนอก ประเด็นที่สอง ด้านแนวคิด ESG และปัญหาการฟอกเขียว พบว่าสาเหตุหลักเกิดจากความไม่สมมาตรของข้อมูลและช่องว่างของกลไกรับผิดชอบภายนอกในตลาดเกิดใหม่ที่ยังไม่เข้มแข็ง ประเด็นที่สาม การวิเคราะห์โดยใช้กรอบ BEAF พบว่าการเปรียบเทียบความตั้งใจจริงขององค์กรในการดำเนินงานด้าน ESG กับ ESG เทียม (Symbolic ESG) ในสี่มิติแสดงให้เห็นว่า BIC สามารถปิดช่องว่างดังกล่าวได้อย่างเป็นระบบ ประเด็นที่สี่ ด้านการบูรณาการสู่นโยบาย พบว่ากรอบ BEAF เสนอนัยเชิงนโยบายที่เป็นรูปธรรมสามระดับ ได้แก่ ระดับบรรษัท ระดับกำกับดูแล และระดับมาตรฐานสากล สำหรับระบบเศรษฐกิจที่สถาบันพุทธศาสนามีบทบาทสูง